ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΡΑΔΥ: ΩΣΠΕΡ ΠΕΛΕΚΑΝ

Μεγάλη Παρασκευή Βράδυ: «Ώσπερ Πελεκάν» (Αυγουστίνου Καντιώτη)
«Ὥσπερ πελεκὰν τετρωμένος τὴν πλευράν σου, Λόγε, σοὺς θανόντας παῖδας ἐζώωσας ἐπιστάξας ζωτικοὺς αὐτοῖς κρουνούς» (Ἐγκώμ. β΄ στάσις)
Στὴν ὑπέροχη ἀκολουθία τοῦ Ἐπιταφίου θρήνου, ἀγαπητοί μου, ποὺ ψάλλεται στὸν ὄρθρο τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ἰδιαίτερη θέσι κατέχουν τὰ Ἐγκώμια. Τί εἶνε τὰ Ἐγκώμια; Εἶνε μία ὡραία συλλογὴ τροπαρίων, ποὺ ἔχει ὡς θέμα τὴν ταφὴ τοῦ Χριστοῦ.
Ὅλος ὁ Ἐπιτάφιος θρῆνος εἶνε γλυκυτάτη ἀκολουθία. Ἀρχίζει μὲ τὸ ἀπολυτίκιο «Ὁ εὐσχήμων Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ξύλου καθελών…» ,προχωρεῖ μὲ τὸν ἀνεπανάληπτο κανόνα «Κύματι θαλάσσης…» , κορυφώνεται μὲ τὰ ἐγκώμια, τὰ εὐλογητάρια καὶ τοὺς αἴνους, καὶ τέλος κλείνει μὲ τὴν περιφορὰ τοῦ ἐπιταφίουκαὶ τὰ ἀναγνώσματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων διακρίνεται ἡ σπουδαία προφητεία τοῦ Ἰεζεκιήλ.
Τὰ Ἐγκώμια, παρ᾽ ὅλο ὅτι ἡ Ἐκκλησία πενθεῖ, δὲν μεταδίδουν φρίκη καὶ σπαραγμό· ἀποπνέουν τὴ γαλήνη καὶ τὸ θρίαμβο τοῦ Νικητοῦ τοῦ ᾅδου. Εἶνε μᾶλλον ἕνας παιὰν δόξης, ἕνα ἐμβατήριο νίκης, μὲ τὸ ὁποῖο συνοδεύουμε στὸν τάφο τὸν μεγάλο μας Νεκρὸ μαζὶ μὲ τὸ Νικόδημο, τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὶς μυροφόρες γυναῖκες. «Στῶμεν καλῶς» λοιπόν.Ὁ ἐμπνευσμένος αὐτὸς ὕμνος ἀποτελεῖται ἀπὸ διακόσα περίπου τροπάρια.
Στὶς ἐνορίες μας βέβαια δὲν ψάλλονται ὅλα· χάριν συντομίας λέγονται τὰ μισὰ περίπου. Ὅλα τὰ τροπάρια μπορεῖ νὰ τ᾽ ἀκούσῃ κανεὶς κατανυκτικὰ στὸ Ἅγιο Ὄρος ἢ σὲ ἄλλα μοναστήρια, ὅπου οἱ μοναχοὶ ὑμνοῦν καὶ δοξάζουν τὸν ἐσταυρωμένο Λυτρωτὴ μέχρι τὶς πρωινὲς ὧρες χωρὶς περικοπὲς καὶ παραλείψεις. Ἐμεῖς οἱ κοσμικοὶ εἴμαστε βιαστικοί· θέλουμε νὰ τελειώσουμε τὸ συντομώτερο. Ἔτσι γίνονται δυστυχῶς ὑποχωρήσεις καὶ συμβιβασμοί.Τὰ Ἐγκώμια διαιροῦνται σὲ τρεῖς στάσεις ἢ ὁμάδες· ἡ πρώτη ἀρχίζει μὲ τὸ τροπάριο «Ἡ ζωὴ ἐν τάφῳ…» , ἡ δευτέρα μὲ τὸ «Ἄξιόν ἐστι…» ,καὶ ἡ τρίτη μὲ τὸ «Αἱ γενεαὶ πᾶσαι…» .Ποιός νά ᾽νε ἆραγε ὁ ποιητὴς τῶν Ἐγκωμίων; Δὲν γνωρίζουμε· εἶνε ἄγνωστος. Ἴσως καὶ νὰ εἶ νε ὄχι ἕνας μόνο ἀλλὰ περισσότεροι.Μεταξὺ αὐτῶν ἀναφέρεται καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου. Δὲν ἔχουμε πάντως κάτι βέβαιο, ὅπως τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὸν ποιητὴ τοῦ Ἀκαθίστου ὕμνου.
Ὁ ποιητὴς τῶν Ἐγκωμίων καλεῖ ὅλη τὴ φύσι νὰ δοξάσῃ τὸ Χριστό· καὶ τὰ ἄνθη καὶ τὰ φυτὰ καὶ τὰ δέντρα καὶ τὰ βουνὰ καὶ οἱ πεδιάδεςκαὶ οἱ θάλασσες καὶ οἱ λίμνες καὶ τὰ ἄστρα καὶἡ σελήνη καὶ ὁ ἥλιος, ὅλα καλοῦνται νὰ τὸν ὑμνήσουν σὲ μία παναρμόνια συμφωνία.Ὅλα συγκινοῦνται σήμερα· καὶ μόνο ὁ ἄνθρωπος μένει δυστυχῶς ψυχρὸς καὶ ἀδιάφορος. Καὶ ἀπὸ μὲν τοὺς σταυρωτάς του τότε ἦταν ἀναμενόμενο νὰ μένουν ἀσυγκίνητοι ἢ νὰ στέκωνται ἐχθρικοὶ ἀπέναντί του· ἀλλὰ καὶ οἱ λεγόμενοι «χριστιανοὶ» σήμερα; Μιὰ φορὰ σταύρωσαν τὸ Χριστὸ οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ ῾Ρωμαῖοι, μὰ ἐμεῖς τὸν σταυρώνουμε συνεχῶς μὲ τὶς ἁμαρτίες μας.
Εἴμαστε ἀλήθεια χριστιανοί; Αὐτὰ τὰ πλήθη ποὺ ὀνομάζονται χριστιανοί,ποιά οὐσιαστικὴ σχέσι ἔχουν μὲ τὸ Χριστό; Ἂν γινόταν χωρισμὸς κράτους καὶ ἐκκλησίας, πόσοι ἆραγε θὰ ἔμεναν μὲ τὴν Ἐκκλησία;Λίγοι ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ προτιμότερο λίγοι ποὺ νὰ λατρεύουν ἀληθινὰ τὸν Κύριο στὸ ναό, παρὰ ἕνα πλῆθος μέσα στὸ ὁποῖο ἄλλος νὰ μιλάῃ, ἄλλος νὰ γελάῃ, ἄλλος νὰ χαζεύῃ, ἄλλος νὰ βγαίνῃ ἔξω… Θά ᾽ρθῃ μέρα, ποὺ θὰ πέσῃ κόσκινο, θὰ κοσκινιστῇ αὐτὸς ὁ λαός, καὶ θὰ μείνουμε ἐλάχιστοι. Τί νὰ τὴν κάνῃς τὴν ποσότητα; Ἡ ἀξία ἑνὸς στρατοῦ δὲν βρίσκεται στὸπλῆθος ἀλλὰ στὴ γενναιότητα τῶν στρατιωτῶν καὶ ἀξιωματικῶν· ἔτσι καὶ ἡ Ἐκκλησία μας πρέπει ν᾽ ἀποβλέπῃ στὴν ἁγιότητα τῶν μελῶν της. Σήμερα στὸν Ἐπιτάφιο ποιός προσεύχεται; ποιός δακρύζει; ποιός συγκινεῖται;
Ἀπὸ τὴ συλλογὴ τῶν Ἐγκωμίων ἂς πάρου-με ἕνα μόνο, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο λέει· «Ὥσπερ πελεκάν, τετρωμένος τὴν πλευράν σου, Λόγε,σοὺς θανόντας παῖδας ἐζώωσας, ἐπιστάξας ζωτικοὺς αὐτοῖς κρουνούς» (Ἐγκωμ. στάσις β΄).
Τὸ ἐγκώμιο αὐτὸ μιλάει γιὰ τὸν πελεκᾶνο. Τί σχέσι ἔχει ὁ πελεκᾶνος μὲ τὸ γεγονὸς τῆς ἡμέρας; Εἴπαμε, ὅτι ὅλη ἡ φύσις καλεῖται νὰ τιμήσῃ τὴν ταφὴ τοῦ Χριστοῦ μας· καλεῖ λοιπὸν ὁ ποιητὴς καὶ τὸν πελεκᾶνο.
Τί εἶνε ὁ πελεκᾶνος; Εἶνε ἕνα πουλὶ ὑδρόβιο. Ζῇ συνήθως κοντὰ σὲ λίμνες καὶ ποτάμια.Οἱ πελεκᾶνοι εἶνε κυνηγοί, ψαρᾶδες καὶ ἄριστοι κολυμβηταί· κολυμποῦν θαυμάσια μέσ᾽στὶς λίμνες καὶ ψαρεύουν μὲ τόση ἐπιτυχίαμὲ ὅση κανένας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Στὴν περιφέρεια τῆς Φλωρίνης τὸ θέαμα πελεκάνων εἶνε συνηθισμένο. Ἔχουμε μάλιστα τὸπρονόμιο νὰ ζῇ στὴ λίμνη τῶν Πρεσπῶν ἕναεἶδος μικρῶν πελεκάνων.Τί λέει λοιπὸν τὸ ἐγκώμιο γιὰ τὸν πελεκᾶ-νο; Ὁ πελεκᾶνος εἶνε φιλόστοργο πουλί. Λένε ὅτι, ὅταν λείπει ἀπὸ τὴ φωλιά του, τὸ φίδι βρίσκει τὴν εὐκαιρία καὶ σέρνεται ὣς ἐκεῖ,βρίσκει τὰ μικρὰ τοῦ πελεκάνου μόνα τους,τὰ δαγκώνει, καὶ τὰ πουλάκια δηλητηριασμένα ἀπὸ τὸ φαρμάκι ναρκώνονται κ᾽ εἶνε ἕτοιμα νὰ πεθάνουν . Ὅταν ὁ πελεκᾶνος ἐπιστρέφει στὴ φωλιά, τὸ φίδι ἔχει φύγει, καὶ βρίσκει τὰ παιδιά του ἑτοιμοθάνατα. Τότε μὲ μία πρᾶξι συγκινητική, μία ἐνέργεια θεοκίνητη μποροῦμε νὰ ποῦμε, κάνει τὰ παιδιά του νὰ ζωογονηθοῦν.
Πῶς ζωογονοῦνται; Ὅπως γιὰ ἄλλα φαρμάκια ὑπάρχει ἀντίδοτο, ἔτσι καὶ γιὰ τὴ δηλητηρίασι τῶν πουλιῶν τοῦ πελεκάνου ἀπὸ φίδι ὑπάρχει ἀντίδοτο. Πῶς σῴζονται τὰ πουλιά; Λέει ἡ παράδοσις, ὅτι ὁ πελεκᾶνος σχίζει μὲ τὸ ῥάμφος τὸ στῆθος του, παίρνει ἀπὸ τὸ αἷμα του ποὺ τρέχει, ποτίζει μ᾽ αὐτὸτὰ παιδιά του, καὶ τότε αὐτὰ ζωντανεύουν!Αὐτὸ τὸ γεγονὸς παίρνει τώρα ὁ ποιητὴς καὶ τὸ ἀναφέρει στὸ Χριστό. Πελεκᾶνος, Πελεκᾶνος ὄχι μὲ πῖ μικρὸ ἀλλὰ μὲ Πῖ κεφαλαῖο,εἶνε ὁ Χριστός. (Γιατὶ ὅλα τὰ πράγματα εἶνε σκιὰ τοῦ Θεοῦ· ἥλιος μὲ ἦτα μικρὸ εἶνε ὁ φυσικὸς ἥλιος,
Ἥλιος μὲ ἦτα κεφαλαῖο εἶνε ὁ Χριστός· δέντρο μὲ δέλτα μικρὸ εἶνε τὸ φυσικό, Δέντρο μὲ δέλτα κεφαλαῖο εἶνε ὁ Χριστός· πηγὴ μὲ πῖ μικρὸ εἶνε αὐτὴ ποὺ μᾶς δίνει τὸ φυσικὸ νερό, Πηγὴ μὲ πῖ κεφαλαῖο εἶνε ὁ Χρι-στός). Πελεκάνος λοιπὸν μὲ Πῖ κεφαλαῖο εἶνεὁ Χριστός· αὐτὸς εἶνε ὁ πατέρας. Κ᾽ ἐμεῖς εἴ μαστε τὰ πουλιά του. Καὶ τὸ φίδι ποιό εἶνε; εἶνε ὁ σατανᾶς, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ διεισ-δύσῃ μέσ᾽ στὸν παράδεισο καὶ νὰ δηλητηριάσῃ τὸν ἄνθρωπο. Ἀπὸ τότε τὸ δηλητήριο τὸἔχουμε ὅλοι μέσα μας· τὸ δηλητήριο ποὺ μᾶςφαρμακώνει εἶνε ἡ ἁμαρτία, αὐτὴ εἶνε τὸ φοβερὸ φαρμάκι. Καὶ πῶς σῴζεται ὁ ἄνθρωπος;πῶς τὸ φαρμάκι αὐτὸ τῆς ἁμαρτίας ἐξουδετερώνεται καὶ φεύγει; Ἕνα εἶνε τὸ μέσο, αὐτὸ ποὺ ψάλλει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας· τὸ αἷ μα τοῦ Χριστοῦ , ποὺ ἔτρεξε ἀπὸ τὴν πλευρά του ὅταν τὴ λόγχισε ὁ στρατιώτης. Ὅπως λοιπὸν μὲ τὸ αἷμα ἀπὸ τὴν πλευρά του ὁ πελεκᾶνος σῴζει τὰ παιδιά του ἀπὸ τὸ φαρμάκι τοῦφιδιοῦ, ἔτσι –λέει ὁ ὕμνος μας–ὁ Χριστός, μὲτὸ αἷμα ἀπὸ τὴν πλευρά του ὡς ἀντίδοτο, σῴζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία.Μεγάλες οἱ ἀλήθειες αὐτές, πολὺ μεγάλες·μὰ δὲν συγκινοῦν τὴν χοιρώδη κοινωνία μας,ἡ ὁποία μὲ ἄλλα πράγματα ἀσχολεῖται τώρα.
Ἄλλοτε, ὅταν ἀκουγόταν στὶς ἐκκλησίες τὸ ἐγκώμιο «Ὥσπερ πελεκὰν τετρωμένος τὴν πλευράν σου, Λόγε, σοὺς θανόντας παῖδας ἐζώωσας ἐπιστάξας ζωτικοὺς αὐτοῖς κρουνούς» ,δὲν ἔμενε μάτι ἀδάκρυτο. Ὁ πιστὸς λέει στὸΧριστό· «Μὲ τὴν πληγὴ στὴν πλευρά σου, Λόγε τοῦ Θεοῦ, ζωογόνησες σὰν πελεκᾶνος τὰ θανατωμένα παιδιά σου στάζοντάς τους (στὸ στόμα) ζωογόνους κρουνούς». Ἀκούγοντας τὸ τροπάριο αὐτό, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα, νιώθει εὐγνωμοσύνη σ᾽ ἐκεῖνον ποὺ ἔδωσε τὸ αἷματου γιὰ νὰ ζήσουμε ἐμεῖς τὴν αἰώνιο ζωή.
Γι᾽ αὐτό, ἀγαπητοί μου, σᾶς παρακαλῶ νὰ παρακολουθοῦμε μὲ ἄκρα ἡσυχία τὴν ἀκολουθία καὶ τὴν περιφορὰ τοῦ ἐπιταφίου. Χωρὶς ἄσκοπες μετακινήσεις, μὲ σιωπὴ καὶ μὲ κατάνυξι, ἂς ἀκοῦμε τὰ ἑκατὸ περίπου τροπάρια τῶν ἐγκωμίων, ποὺ ὅπως εἴπαμε εἶνε ἕνα μέρος ἀπὸ τὸ σύνολο.Ἀλλοῦ οἱ ἄνθρωποι δὲν βαριοῦνται καὶ δὲν φεύγουν· στὰ νυχτερινὰ κέντρα κάθονται μέχρι τὶς πρωινὲς ὧρες· στὸ ναὸ τοῦ Θεοῦ δὲν ἔμαθαν δυστυχῶς νὰ μένουν καὶ νὰ λατρεύουν.Γιά σκεφτῆτε· Μεγάλη Παρασκευὴ καὶ νά ᾽νε ἀνοιχτὰ τὰ νυχτερινὰ κέντρα! Θεέ μου Θεέ μου, ἀστροπελέκια θὰ πέσουν, σφοδροὶ ἄνεμοι καὶ τυφῶνες θὰ σαρώσουν αὐτὸ τὸ ἁμαρτωλὸ κράτος. Στοὺς ναοὺς δὲν ἔρχονται· κι ἂν ἔρθουν,δὲ βλέπουν τὴν ὥρα πότε νὰ φύγουν. Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἡ ἐκκλησία συγκαταβαίνοντας στὴν ἀδυναμία τῶν ἀνθρώπων, τὰ ψάλλει συντομώτερα, γιὰ νὰ γίνῃ ἡ ἔξοδος τοῦ ἐπιταφίου.Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἐπικρατῇ τάξις.
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος-
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Γεωργίου πόλεως Φλωρίνης τὴν 28-4-1978.

Μου αρέσει!Δείτε περισσότερες αντιδράσεις

ΣχολιάστεΚοινοποιήστε

ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 2016, ΚΑΘΑΡΘΩΜΕΝ ΤΑΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΩ ΑΠΡΟΣΙΤΩ ΦΩΤΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

ΙΕΡΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, ΚΕΝΤΡΟΝ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΣΤΕΓΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΤΟΥΔΙΤΗΣ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΚΟΡΩΠΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ 

ΤΗΛ. 210 6020176, 210 6021467

Α.Π.  657                          Ἅγιον Πάσχα  2016                   

Πατέρες  καί  ἀδελφοί, τέκνα  ἐν  Κυρίῳ  ἀγαπητά

            Ὅλοι ἑορτάζομεν  τό  μέγα  καί  μοναδικόν  γεγονός  τῆς  Ἀναστά-σεως  τοῦ  Κυρίου  ἡμῶν  Ἰησοῦ  Χριστοῦ, ἀλλά  δέν  αἰσθανόμεθα  ὅλοι  τήν  ἰδίαν  χαράν.  Δέν  ἔχομεν  τό  αὐτό  βίωμα  τῆς  Ἀναστάσεως  τοῦ  Κυρίου  μας.  Δέν  συγκλονιζόμεθα  εἰς  τόν  ἴδιον  βαθμόν  ἀπό  αὐτό  τό  θαῦμα  τῶν  θαυμάτων. Δέν  βλέπομεν  ὅλοι  τόν  Ἀναστάντα  Κύριον.  Καί  τοῦτο  διότι  μᾶς  λείπει  ἡ  καθαρότης  τῆς  ψυχῆς.

            Ὁ  Ἱερός  Ὑμνογράφος  τοῦ  θαυμασίου  Κανόνος  τῆς  Ἀναστά-σεως, ὁ  ἅγ. Ἰωάννης  ὁ  Δαμασκηνός, συμβουλεύει  καί  προτρέπει: «Καθαρθῶμεν  τάς  αἰσθήσεις  καί  ὀψόμεθα  τω  ἀπροσίτῳ  φωτί  τῆς  Ἀναστάσεως, Χριστόν  ἐξαστράπτοντα  καί  χαίρετε  φάσκοντα  τρανῶς  ἀκουσόμεθα, ἐπινίκιον  ἄδοντες» (Κανών  τοῦ  Πάσχα, Ὠδή  α’, τροπ. α’). Δηλαδή,  νά  καθαρίσωμεν  τάς  αἰσθήσεις  μας διά  νά  δυνηθῶμεν  νά  ἴδωμεν  τόν  Χριστόν, τόν  ἐξαστράπτοντα  ἐντός  τοῦ  ἐκτυφλωτικοῦ  φωτός  τῆς  Ἀναστάσεως, νά  Τόν  ἀκούσωμεν νά  μᾶς  λέγει  «χαίρετε» (ὅπως  εἰς  τάς  ἁγίας  Μυροφόρους) καί  νά  ψάλλωμεν  πρός  δόξαν  Αὐτοῦ  ἐπινίκιον  κατά  τοῦ  θανάτου  ὕμνον.

            Ὁ  ἐν  Ἁγίοις  Πατήρ  ἡμῶν  Ὅσιος  Νικόδημος  ὁ  Ἁγιορείτης,  ἑρμηνεύει  ὡς  ἐξῆς  τόν  ὕμνον  αὐτόν: «Παραγγέλει  εἰς  ἡμᾶς  ὁ  Ἱερός  Μελωδός, νά  φυλάττωμεν  καθαράς  τάς  νοεράς  αἰσθήσεις  τῆς  ψυχῆς  ἀπό  κακάς  ἐπιθυμίας  καί  θυμούς, ἀπό  λογισμούς  βλασφήμους, πονηρούς  καί  αἰσχρούς  καί  ἁπλῶς  ἀπό  ὅλα  τά  πάθη  τά  καλούμενα  ψυχικά, ὅμοίως  νά  φυλάττωμεν  καθαράς  καί  τάς  αἰσθήσεις  τοῦ  σώματός  μας. Καί  τούς  μέν  ὀφθαλμούς  νά  φυλάττωμεν  καθαρούς  ἀπό  ἄσεμνα  θεάματα, τό  ὁποῖα  προξενοῦν  κέντρα  τῶν  σαρκικῶν  ἡδονῶν. Τάς  δέ  ἀκοάς  μας  πρέπει  νά  φυλάττωμεν  καθαράς  ἀπό  τοῦ  νά  μήν  ἀκούουν  ἁμαρτωλά  ἄσματα, αἰσχρολογίας, βλασφημίας, κατακρίσεις, ὕβρεις, φιλονικείας, μάχας, ψευδολογίας, ματαιολογίας, Ὡσαύτως  παραγγέλει  εἰς  ἡμᾶς  νά  φυλάττωμεν  καί  τάς  ἄλλας  αἰσθήσεις  μας  ἀπό  τά  βλαπτικά  ἀντικείμενα, ἐπειδή  ἀπό  τάς  αἰσθήσεις  ἀναβαίνει  ὁ  τῆς  ψυχῆς  θάνατος».

            Ἐάν,  λοιπόν,  ἀδελφοί  καί  Πατέρες, καθαρισθῶμεν  κατά  τάς  αἰσθήσεις, θά  ἀπολαύσωμεν  τῶν  χαρίτων  τοῦ  Ἀναστάντος  Χριστοῦ. Ἐάν  ἀπεναντίας  παραμείνωμεν  ἀκάθαρτοι, οὔτε  τόν  Χριστόν  θά  ἴδωμεν, οὔτε  τήν  φωνήν  Του  καί  τόν  εἰρηνοποιόν  χαιρετισμόν  Του  θά  ἀκούσωμεν.  Ὁ  ἀκάθαρτος  κατά  τάς  αἰσθήσεις, εἶναι  ἀκάθαρτος  καί  κατά  τήν  καρδίαν. Ἀκάθαρτος  δέ  καρδία  «Μυστήρια  Θεοῦ  οὐ  παρα-δέχεται». Διά  τοῦτο  ὁ  Κύριος  εἶπεν  καί  ἐμακάρισεν  τούς  καθαρούς  τῆ  καρδίᾳ, «ὅτι  αὐτοί  τόν  Θεόν  ὄψονται» (Ματθ.  Ε’, 8).          Ἀκριβῶς  διά  τόν  λόγον  αὐτόν, διά  νά  προπαρασκευάσῃ  καί  καθαρίσῃ  τούς  πιστούς, ὥρισεν  ἡ  Ἁγία  Ἐκκλησία  τήν  πρό  τῆς  Ἑορτῆς  τοῦ  Πάσχα  Ἁγίαν  καί  Μεγάλην  Τεσαρρακοστήν, τήν  κατ’ ἐξοχήν  λειτουρ-γικήν  περίοδον  νηστείας, περισυλλογῆς, προσευχῆς, μετανοίας  καί  καθάρσεως  πνευματικῆς. Οἱ  σύγχρονοι  ἄνθρωποι  ἀκούομεν  μετά  δυσφορίας  τούς  λόγους  περί  μετανοίας  καί  ἐπιστροφῆς. Ἔχομεν  θεοποιήσει  τάς  αἰσθήσεις. Ὄνειρον  καί  σκοπός  μας  ὁ  ὑλιστικός  τρόπος  ἀπολαύσεως  τῆς  ζωῆς. Ὁ  σύγχρονος  ἄνθρωπος  «φρονεῖ  τά  ἐπί  τῆς  γῆς». Ὄχι  μόνον  δέν  παραδέχεται  τήν  ἁμαρτίαν  ὡς  ἀπόκλησιν  ἀπό  τοῦ  θελήματος  καί  τῶν  ἐντολῶν  τοῦ  Θεοῦ, ἀλλά  τήν  ἔχει  ἀναγάγει  εἰς  φυσικόν  γεγονός, χωρίς  ἠθικήν  σημασίαν, ὁπότε  δέν  αἰσθάνεται  τύψεις  καί  δέν  δέχεται  τήν  ἀνάγκην  τῆς  μετανοίας. Δι’ αὐτό  περιορίζεται  εἰς  τά  περί  τήν  Ἀνάστασιν  καί   δέν  βιώνει  τήν  Ἀνάστασιν. Σταματᾶ  εἰς  τήν  τελετήν  τῆς  Ἀναστάσεως  καί  εἰς  τόν  ὑλικόν  τρόπον  ἑορτασμοῦ  (ἄν  αὐτό  εἶναι  ἑορτασμός)  τῆς  Ἀναστά-σεως. Δέν  συλλαμβάνει  τό  νόημα  τῆς  Ἀναστάσεως  καί  δέν  συγκλονίζεται  ἀπό  τήν  νίκην  τοῦ  Χριστοῦ  ἐπί  τοῦ  θανάτου.  Ἑορτάζει  τήν  Ἀνάστασιν, ἀλλά  ὁ  ἴδιος  δέν  ἀνίσταται.

            Ἀδελφοί  καί  Πατέρες,  Ἄς  ἑορτάσωμεν  τήν  τοῦ Κυρίου  Ἀνάστασιν  μέ  τρόπον  πνευ-ματικόν, μέ  καθαρότητα  ψυχῆς  καί  αἰσθήσεων. «Καθαρθῶμεν  τάς  αἰσθήσεις», διότι  μόνον  δι’ αὐτοῦ  τοῦ  τρόπου, «ὀψόμεθα  τῶ  ἀπροσίτῳ  φωτί  τῆς  Ἀναστάσεως» καί  «Χριστόν  ἐξαστράπτοντα». Ἡ  Χάρις  τοῦ  Ἀναστάντος  Χριστοῦ  καί  ἡ  εὐλογία  τῆς  Μητρός  Ἐκκλησίας  ἐφ’ Ὑμᾶς  καί  τάς  οἰκογενείας  Ὑμῶν.

Μετά το[]υ ἀναστασίμου χαιρετισμοῦ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ – ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ

Ἐλάχιστος ἐν Ἐπισκόποις

+ Ὁ Μεσογαίας και Λαυρεωτικῆς Κήρυκος

Τοποτηρητής Ι.Μ. Ἀθηνῶν και Ἀττικοβοιωτίας

καί Πρόεδρος τῆς Πανορθοδόξου Ἱερᾶς Συνόδου

τῆς ἀκαινοτομήτου Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΣ

ΤΙ ΔΙΔΑΣΚΕΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ

Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΠΕΡΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ

Εἰς τό ὡραῖο περιοδικό «ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΝΙΚΗΝ» Νο 264, Αὔγουστος 2006, ἀνεγνώσαμε ἕνα μικρό ἄρθρο ἀφιερωμένο εἰς τόν «ἅγιο τῶν σκλάβων» Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό.  Τό ἄρθρο τοῦτο πού ἔχει τόν τίτλο: «Ἀπό τόν Χριστό μή χωρίζεσθε καί ἀπό τήν Ἐκκλησίαν» (Πατροκοσμᾶς), διενεμήθη καί ἐν φωτοτυπίᾳ εἰς τά ‘Εγκαίνια τοῦ ναϊσκου τοῦ Ἀγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ (Πράσινος Λόφος τοῦ Δήμου Ἀρτέμιδος Λούτσα), τά ὁποῖα ἐτέλεσε ὁ Σεβ/τος Μητροπολίτης Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς (τῆς-Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας) κ. Κήρυκος τήν 24.9.2006 (Ε.Η.).

Ἡ ‘Εκκλησία μας τιμᾶ τόν Ἅγιο Κοσμᾶ, κι’ ἐμεῖς πρέπει νά γνωρίζουμε τήν ζωή καί τό ἔργο του καί νά δοξάζουμε τόν Θεό πού ἔστειλε ἕνα τέτοιο διδάσκαλο διά νά βοηθήση τό δοῦλο γένος εἰς τά δύσκολα ἐκεῖνα χρόνια.

Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ἐγεννήθη τό 1714 στά μέρη τῆς Αἰτωλίας καί ἐμαρτύρησε τό 1779. Τά πρῶτα γράμματα ἔμαθε στήν πατρίδα του. Πῆγε στόν Ἅγιον Ὄρος καί ἀσκήτευσε, ἀλλά παράλληλα καί μελέτησε. Καί ὅταν κατάλαβε ὅτι θέλημα Θεοῦ εἶναι νά βγῆ γιά νά βοηθήση τούς συμπατριώτας του πού ζοῦσαν στό σκοτάδι, κατά τό ἀποστολικό «μηδείς τό ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλά τό τοῦ ἑτέρου ἕκαστος», τότε πῆρε τό ὁδοιπορικό του ραβδί καί ἔτρεχε ἀπό χώρα σέ χώρα νά διδάξη καί νά νουθετήση τούς ταλαίπωρους σκλάβους. Πόθος καί ἀγώνας του καί σκοπός τῆς διδασκαλίας του ἦτο ἡ ἐπανασύνδεσις τῶν Ἑλλήνων μέ τήν ‘Εκκλησία. Ἡ διδασκαλία του αὐτή εἶναι ἐπίκαιρη καί γιά μᾶς σήμερα, διότι οἱ μέν τότε ἄνθρωποι ἦσαν ὑπόδουλοι στούς Τούρκους, σήμερα εἶναι ὑπόδουλοι στή νέα τάξι πραγμάτων, ἤ μᾶλλον στήν ἀμέλεια καί τήν ἀδιαφορία.

 Ἡ ‘Εκκλησία, ἔλεγε, εἶναι ἡ μάννα μας. Εἶναι ἡ πηγή τῆς ζωῆς μας. Εἶναι ἡ Κιβωτός, τό καράβι πού μᾶς ὁδηγεῖ μέ ἀσφάλεια στόν Παράδεισο. Ἔλεγε μέ τόν ὡραῖο καί ἁπλό, ἀλλά καί σαγηνευτικό λόγο του: «Ἡ ἁγία ‘Εκκλησία εἶναι ὡσάν ἡ μάννα. Ὅταν σφάλλῃ ὁ υἱός της, τόν μαλώνει, καί πάλιν τόν συμπαθεῖ. Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία εἶναι μία πηγή, πού ποτίζει ὅλους τούς διψασμένους». 

Ἡ διδασκαλία του εἶχε πάντοτε χαρακτῆρα Χριστοκεντρικό καί Ἐκκλησιοκεντρικό. Ποτέ δέν ξεχώρισε τόν Χριστό, τήν Ἐκκλησία, τόν Ἐκκλησιασμό... Ἦσαν στήν διδασκαλία του ἀλληλένδετα.

Ὁ ἐκκλησιασμός, ἐδίδασκε, ἑνώνει μέ τήν Ἐκκλησία, ἑνώνει μέ τόν Χριστό. Ἡ ἀπουσία ἀπό τήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου τῆς Ἐκκλησίας φέρνει τόν πνευματικό μαρασμό καί τόν χωρισμό ἀπό τόν Χριστό.  Ἔλεγε:

«Ἀπό τόν Χριστόν μή χωρίζεσθε καί ἀπό τήν Ἐκκλησίαν. ‘Ακοῦτε τόν ἱερέα πού σημαίνει; Εὐθύς νά σηκώνεσθε, νά νίπτεσθε καί νά πηγαίνετε εἰς τήν Ἐκκλησίαν νά ἀκούετε τήν ἀκολουθία μέ προσοχήν. Ὁμοίως καί τήν Θείαν Λειτουργίαν, καί νά ἑρμηνεύετε (ὁρμηνεύετε) τά παιδιά σας νά πηγαίνουν εἰς τήν Ἐκκλησίαν νά εὐλογοῦνται, γιά νά ζήσουν καί νά προκόψουν. Καί ὅποιος ἀδελφοί μου, ἀκούση τό κήρυγμα καί ὀκνεύει (βαριέται) νά πηγαίνει εἰς τήν Ἐκκλησίαν, θέλει πνιγῆ ἀπό τίς ἁμαρτίες, καθώς ἐπνίγησαν καί εἰς τόν κατακλυσμόν»!

Διά τό πῶς πρέπει νά τιμοῦν οἱ χριστιανοί τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς ἔλεγε τά ἑξῆς:

«’Επρόσταξεν ὁ Θεός καί ἔγιναν ἑπτά ἡμέραι. Καί πρώτην ἔκαμε τήν Κυριακήν καί τήν ἐκράτησε διά λόγου του. Καί τάς ἄλλας ἕξ τάς ἐχάρισεν εἰς ἡμᾶς νά ἐργαζώμεθα διά τά ψεύτικα ταῦτα, τά γήϊνα, καί τήν Κυριακήν νά σχολάζωμεν καί νά πηγαίνωμεν εἰς τάς Ἐκκλησίας μας νά δοξάζωμεν τόν Θεό μα, νά ἰστάμεθα μέ εὐλάβειαν, νά ἀκούωμεν τό ἅγιον Εὐαγγέλιον».

Καί ἄλλοτε ἔλεγε:

«Πρέπει καί ἡμεῖς, ἀδελφοί μου, νά χαιρώμεθα πάντοτε, μά περισσότερον τήν Κυριακήν, ὅπου εἶναι ἡ Ἀνάστασις τοῦ Χριστοῦ μας... Ὅθεν, ἀδελφοί μου, διά νά μή πάθετε κανένα κακόν, μήτε ψυχικόν, μήτε σωματικόν, ἐγώ σᾶς συμβουλεύω νά φυλάττετε τήν Κυριακή ὡσάν ὁπού εἶναι ἀφειρωμένη εἰς τόν Θεόν».

Μέ τά κηρύγματά του αὐτά ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός ἐπεδίωκε νά ἀφυπνίση τούς σκλαβωμένους Ἕλληνες, νά τούς κάνει νά νοιώσουν παιδιά τοῦ Θεοῦ καί νά καταλάβουν ὅτι ἀξίζουν μιά ἀνώτερη πνευματική ζωή, πέραν δηλαδή ἀπό τήν ὑποδούλωσι εἰς τά πάθη καί τά συμφέροντα.

Τά κηρύγματά του ἦσαν ἀφυπνιστικά διά τήν ἐποχήν του, ἔχουν ὅμως καί σήμερα μίαν διαχρονικήν ἐπικαιρότητα. Καί σήμερα, ὅπου καί πάλιν ὅπως καί τότε ἐπικρατεῖ ἀδιαφορία γιά τά τοῦ Θεοῦ, ὅπου ὑπερτεροῦν οἱ ὑλικές μέριμνες στήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου, ὅπου τό ἄγχος γιά τήν ζωή μᾶς ἔχει καταβάλει, ἀφοῦ νομίζουμε ὅτι ἐμεῖς τήν κανονίζουμε μόνοι μας.

Σήμερα πού κυριαρχεῖ τό «φάγομεν πίομεν» καί ἡ εὐδαιμονιστική νοοτροπία τῶν κοσμικῶν ἀνθρώπων πού θέλουν τήν Κυριακή νά ἀρχίζει ἀπό τό μεσημέρι καί μετά, ὅλα αὐτά κάμνουν ἀναγκαία τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ καί στήν ἐποχή μας.

Γι’ αὐτό ἀς προμηθευθοῦμε ὁ καθένας μας ἀπό ἕνα βιβλίο γιά τήν ζωή τοῦ Ἁγίου, ἄς μελετήσουμε τίς διδαχές του, καί ἀς μή ξεχάσουμε ποτέ τήν παράκλησί του, τήν προτροπή του, καί τήν ἐντολή του: «Ἀπό τόν Χριστό μή χωρίζεσθε καί ἀπό τήν ‘Εκκλησίαν».