Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου 2021

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΟΣΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΤΟΥ ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΥ

ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΟΣΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΥ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΟΣΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΤΟΥ ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΥ Ο όσιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει ότι ο Άγιος Ανδρέας έγραψε πολλές προφητείες οι οποίες δεν εκδόθηκαν ποτέ και βρίσκονται στην Μονή Iβήρων. Αρχές των ωδίνων Ο Επιφάνιος συναντήθηκε κάποτε με τον όσιο και τον πήρε σπίτι του, με σκοπό να ξεκουραστεί για μια τουλάχιστον εβδομάδα απ’ τους πολλούς κόπους. Κάθισαν κάπου μόνοι τους και ο νέος άρχισε να τον ερωτά: - Πως θα γίνει το τέλος του κόσμου; Τι είναι «αι αρχαί των ωδίνων» και πότε θα γίνουν; Από που θα καταλάβουν οι άνθρωποι ότι πλησιάζει η συντέλεια, και ποια θα είναι τα σημάδια που θα τη φανερώνουν; Ποιο τέλος θα έχει η Πόλις μας (Κωνσταντινούπολη), αυτή η νέα Ιερουσαλήμ; Τι θα γίνουν οι σεβάσμιοι ναοί; Τι θα γίνουν οι θείοι σταυροί, οι άγιες εικόνες και τα ιερά βιβλία; Που θα ασφαλισθούν τα λείψανα των αγίων; Εξήγησέ μου, σε παρακαλώ! Ξέρω ότι για σένα και τους αγίους, που είναι όμοιοι μ’ εσένα, είπε ο Θεός: «Υμίν δέδοται γνώναι τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών». Πόσο μάλιστα τα μυστήρια του κόσμου! - Η Πόλης αυτή, αποκρίθηκε ο μακάριος, που κατέχει τα πρωτεία ανάμεσα σε πολλές άλλες πόλεις και έθνη, θα μείνει απόρθητη και ελεύθερη. Τη φυλάει η Θεοτόκος «εν τη σκέπη των πτερύγων της», και με τις πρεσβείες της θα παραμείνει άτρωτη. Πολλά έθνη θα πολιορκήσουν τα τείχη της, αλλά η δύναμίς τους θα συντριβή, και θ’ αναχωρήσουν ντροπιασμένα. Απ’ αυτή θα πλουτίσουν πολλοί και θα απολαύσουν τα αγαθά της. Ωστόσο κάποια προφητεία λέει ότι θα την αλώσουν οι Αγαρηνοί και θα σφάξουν με το μαχαίρι τους πλήθους λαού. Εγώ όμως πιστεύω ότι θα εισορμήσει και το ξανθό γένος, του οποίου η ονομασία αρχίζει από το δέκατο έβδομο γράμμα της αλφαβήτου (Ρ). Θα μπει λοιπόν και θα κατακόψει, και θα στρώσει τους αμαρτωλούς στο έδαφος. Αλλοίμονό του όμως από τα δύο ομογενή έθνη. Τα όπλα τους θα είναι γρήγορα σαν τον άνεμο, και καταστροφικά σαν κοφτερό δρεπάνι, που κόβει το θέρος τα γεννήματα. Τα όπλα αυτά δεν θα αναχαιτίζονται, αλλ’ όμως μετά θα διαλύονται. Ο ευσεβής βασιλιάς - Τώρα, παιδί μου, Πως να σου διηγηθώ χωρίς δάκρια για την αρχή των ωδίνων και τη συντέλεια; Κατά τις έσχατες ημέρες θα αναδείξει ο Θεός βασιλιά κάποιο φτωχό. Ο βασιλιάς αυτός θα πολιτευθεί με δικαιοσύνη, θα σταματήσει όλους τους πολέμους και θα πλουτίσει τους φτωχούς. Θα βασιλεύσει η ευτυχία όπως στην εποχή του Νώε. Οι άνθρωποι θα πλουτίσουν πολύ, θα ζουν γαλήνια και ειρηνικά, θα τρώνε, θα πίνουν, θα έρχονται σε γάμο, θα κινούνται με πολλή άνεση και θα απολαμβάνουν αμέριμνοι τα αγαθά της γης, επειδή δεν θα γίνονται πόλεμοι, θα μετατρέψουν τα σπαθιά τους σε δρεπάνια, τα βέλη σε πασσάλους, και τα δόρατα σε γεωργικά εργαλεία για να καλλιεργούν τη γη. Αργότερα ο βασιλιάς θα στραφεί ανατολικά και θα ταπεινώσει τους Αγαρηνούς, γιατί ο Θεός είναι οργισμένος μαζί τους για τη βλάσφημη θρησκεία τους και για τη σοδομίτικη αμαρτία που κάνουν, πολλοί βέβαια απ’ αυτούς θα βαπτισθούν, θα ευαρεστήσουν στον βασιλιά και θα τιμηθούν, οι υπόλοιποι όμως θα εξοντωθούν, θα καούν ή θα θανατωθούν σκληρά. Εκείνη την εποχή το Ιλλυρικό θα επανέλθει στο βασίλειο των Ρωμαίων, ενώ η Αίγυπτος θα συνθηκολογήσει. Ο βασιλιάς αυτός θ’ απλώσει το δεξί του χέρι στα γύρω έθνη, θα ημερώσει τα ξανθά γένη και θα κατατροπώσει τους εχθρούς του. Η βασιλεία του θα διαρκέσει τριανταδύο χρόνια. Για δώδεκα χρόνια δεν θα εισπράττει φόρους και δασμούς, θα ξαναχτίσει γκρεμισμένα θυσιαστήρια και θα ανοικοδομήσει ιερούς ναούς. Στις ημέρες του δεν θα γίνονται δίκες, αλλά ούτε θα υπάρχει άδικος και αδικημένος, τον βασιλιά αυτόν θα τον φοβηθεί όλη η γη, θα αναγκάσει τους ανθρώπους με τον φόβο να σωφρονισθούν, και θα εξοντώσει τους άρχοντες που παρανομούν. Εκείνον τον καιρό ο Θεός θα φανερώσει στον βασιλιά όλο το χρυσάφι, όπου και αν βρίσκεται κρυμμένο. Κι αυτός θα το σκορπίσει «με το φτυάρι» σ’ όλη τη χώρα του. Από τον πολύ πλούτο οι άρχοντες θα ζουν σαν βασιλιάδες και οι φτωχοί σας άρχοντες. Ο βασιλιάς αυτός θα κάνη μεγάλα κατορθώματα. Θα ξεκινήσει με πολύ ζήλο για να διώξει τους Ιουδαίους. Κανείς Ισραηλίτης δεν θα απομείνει μέσα σ’ αυτή την Πόλη. Δεν θα ακούγονται γλέντια με λύρες, κιθάρες και άσεμνα τραγούδια. Δεν θα γίνεται τίποτα αισχρό, γιατί θα μισήσει και θα εξολοθρεύσει «εκ πόλεως Κυρίου πάντας τους εργαζομένους την ανομίαν» (Ψαλμ. Ρ΄ 8). Θα επικρατήσει τότε μεγάλη χαρά και αγαλίασις. Η γη και η θάλασσα θα δίνουν πλούσια τα αγαθά τους. Η ζωή θα κυλά γαλήνια και ειρηνικά, και οι άνθρωποι θα ευφραίνονται όπως τον καιρό του Νώε, μέχρις ότου ήρθε ο κατακλυσμός. Ο χιλίαρχος Αράν - Μετά την βασιλεία αυτή θ’ αρχίσουν οι συμφορές. Θα έρθει σ’ αυτήν την Πόλη ο υιος της απώλειας, ο χιλίαρχος Αράν και θα βασιλεύσει τρία χρόνια και έξι μήνες. Θα αναγκάσει μάλιστα τους ανθρώπους να κάνουν τέτοια παρανομία, που όμοιά της ούτε έγινε ποτέ, αφότου δημιουργήθηκε ο κόσμος, ούτε θα ξαναγίνει. Θα διατάξει δηλαδή και θα νομοθετήσει, ώστε να συνέρχονται, θέλοντας και μη, πατέρας με κόρη, γιος με μητέρα, αδελφός με αδελφή. Κι όποιος θα αντιστέκεται ή θα αντιμιλά, θα θανατώνεται. Εκείνος όμως που θα πεθάνει μ’ αυτόν τον τρόπο, θα καταταγεί την ημέρα της κρίσεως μαζί με τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Ο βασιλιάς αυτός θα διατάξει να συζευχθούν οι μοναχοί με τις μοναχές, καθώς επίσης και οι ιερείς. Έτσι η παρανομία της μίξεως θα γίνει χειρότερη από του φόνου. Ο ίδιος θα πορνεύσει με την μητέρα του και την κόρη του. Αφού λοιπόν θα γίνει νόμος η ακολασία, όλοι οι άσωτοι θα κάνουν όργια με τις αδελφές τους. Η δυσωδία της αιμομιξίας θ’ ανέβει στον ουρανό, και ο Κύριος θα οργισθεί υπερβολικά με ολόκληρη την οικουμένη. Θα δώσει τότε διαταγή και θ’ αρχίσουν να πέφτουν οι αστραπές και οι βροντές με ασυγκράτητο θυμό σ’ όλη τη γη. Πολλές πόλεις θα καούν. Οι άνθρωποι θα παραλύσουν από τον φοβερό κρότο των βροντών και θα πεθάνουν με κακό θάνατο, ενώ άλλοι θα καούν από τις αστραπές. Αλλοίμονο τότε στη γη, γιατί πλησιάζει η φοβερή απειλή και η οργή του Παντοκράτορος! Θα γίνει λιμός, και οι άνθρωποι θα πεθαίνουν σωρηδόν από την πείνα. Θα επακολουθήσει δυνατός σεισμός και θα πέσει κάθε οικοδόμημα. Πολλοί εργάτες της ανομίας θα βρουν κακό τέλος χωμένοι μέσα στα ερείπια. Ο ήλιος θα γίνει μαύρος και σκοτεινός, ενώ η σελήνη σαν αίμα, εξ αιτίας των ανθρώπων που εξομοιώθηκαν με τους χοίρους. Τ’ αστέρια θα πέσουν στη γη. Κάθε βουνό και νησί θα μετακινηθεί από την βία του σεισμού και της απειλής. Οι ιερείς του Θεού, μαζί με όσους ενάρετους και εγκρατείς θα έχουν απομείνει, θα καταφύγουν στα βουνά και στα σπήλαια. Τότε λοιπόν θα παταχθεί ο άνομος βασιλιάς και θα εξορισθεί στο σκότος το εξώτερο. Όσοι θα κατοικούν στην πρεσβυτέρα Ρώμη, στην Αρσενόη, στη Στρόβυλο, στην Αρμενόπετρα ή στην Καρυόπολη θα είναι μακάριοι. Σ’ αυτές τις πόλεις οι άνθρωποι θα ζήσουν ειρηνικά. Στις άλλες όμως θα γίνουν πόλεμοι και ταραχές, καθώς είναι γραμμένο: «Μελλήσεται ακούειν πολέμους και ακοάς πολέμων» (Μαρκ. 13,7) και τα ακόλουθα. Ο ειδωλολάτρης βασιλιάς - Έπειτα στην Πόλη αυτή θ’ ανέβει άλλος βασιλιάς. Θα είναι βλοσυρός και μαύρος, αρνητής του Θεού και των αγίων. Θα μελετήσει βιβλία των Ελλήνων, θα ασπασθεί τη θρησκεία τους, και θα πολεμήσει τους αγίους και την Εκκλησία του Χριστού. Αφού περάσουν οι πρώτες ημέρες της βασιλείας του, θα κάψει όλα τα ιερά σκεύη και θα ονομάσει «φούρκα» τον Σταυρό. Θα διαλύσει επίσης το ιερατείο και θα σφάξει τον μισό πληθυσμό στους δημοσίους δρόμους. Εκείνες τις ημέρες θα στραφούν οι γονείς εναντίον των παιδιών, τα παιδιά εναντίον των γονέων και θα θανατωθούν μεταξύ τους. Ο αδελφός θα παραδώσει σε θάνατο τον αδελφό, και ο φίλος τον φίλο. Πολλοί, που θα ομολογήσουν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Θεός και «βασιλεύς των απάντων», θα λάβουν το στεφάνι του μαρτυρίου. Ο βασιλιάς αυτός θα μεταφέρει τους κατοίκους από τα νησιά στην περιοχή της Θράκης, της Μακεδονίας και του Στρυμόνος, οπότε τα νησιά θα ερημώσουν. Στον ουρανό θα γίνουν κτύποι φοβεροί, στην γη μεγάλοι σεισμοί και κατεδαφίσεις πόλεων. Τα έθνη και τα βασίλεια θα ξεσηκωθούν το ένα εναντίον του άλλου. Θα γίνει μεγάλος χαλασμός επάνω στην γη, και οι άνθρωποι θα πέσουν σε θλίψη και στεναχώρια. Την ίδια εποχή θα φανεί φωτιά στον ουρανό σαν από πυρωμένα κάρβουνα, που θα επισκιάσει απειλητικά με την ταχύτητα της αστραπής ολόκληρη τη γη. Τέτοια σύγχυση θα επικρατήσει στον αέρα, ώστε το ένα πτηνό θα πέφτει πάνω στο άλλο. Η γη θα γεμίσει φίδια που θα δαγκώνουν τους αμετανόητους αμαρτωλούς. Και όλα αυτά θα είναι η αρχή των «ωδίνων». Ο τελευταίος βασιλιάς των Ρωμαίων - Όταν πεθάνει ο ασεβής βασιλιάς θα έρθει κάποιος απ’ την Αιθιοπία, από το πρώτο «κέρας», και θα βασιλεύσει, καθώς λένε, δώδεκα χρόνια. Η βασιλεία του θα είναι ειρηνική. Θα ανοικοδομήσει τους ιερούς ναούς που κατεδάφισαν οι προκάτοχοί του και θα επαναφέρει τους ανθρώπους στα νησιά τους. Για την καλοσύνη του θα τον αγαπήσει ο Θεός και όλος ο λαός. Όσο θα βασιλεύει, θα επικρατεί χαρά και αγαλλίαση σε όλο τον κόσμο. Μετά απ’ αυτόν θα βασιλεύσει κάποιος από την Αραβία για ένα χρόνο. Στις ημέρες του, με ένα νεύμα του Παντοκράτορος, θα ενωθούν τα άγια τμήματα του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού και θα δοθεί ακέραιος στον βασιλιά. Εκείνος θα τον πάρει και θα πορευθεί στην Ιερουσαλήμ. Όταν φθάσει στον τόπο του Κρανίου, θα αποθέσει με τα ίδια του τα χέρια το βασιλικό του στέμμα στην κορυφή του Σταυρού, θα τον υψώσει και θα πει: «Κύριε Ιησού Χριστέ, συμπληρώθηκαν τα χρόνια που είχες προκαθορίσει για την βασιλεία των Ρωμαίων. Δέξου το αοίδιμο και θαυμαστό δώρο Σου, και μαζί μ’ αυτό και το πνεύμα μου». Αμέσως λοιπόν θα κατεβεί από τον ουρανό άγγελος Κυρίου και θα πάρει τον τίμιο Σταυρό με το διάδημα, καθώς και την ψυχή του βασιλιά. Έτσι θα λήξη η βασιλεία των Ρωμαίων, γιατί το στήριγμά της υπήρξε ανέκαθεν για τους χριστιανούς ο τίμιος Σταυρός. Μακάριοι τότε όσοι θα φύγουν από την Πόλη εκείνη, και θα καταφύγουν στις ερημιές και τα σπήλαια. Η συμβασιλεία - Κατόπιν θα εμφανισθούν στην Πόλη μας τρεις νέοι, μωροί, αναιδείς και διεφθαρμένοι. Αυτοί θα βασιλεύσουν με διαβολική όμως ενέργεια θ’ αρχίσουν μεταξύ τους φοβερό πόλεμο. Θα ξεκινήσει ο πρώτος, θα μπει στη Θεσσαλονίκη και θα πει: «Πόλης των Θεσσαλονικέων! Εσύ θα νικήσεις τους εχθρούς σου, γιατί είσαι καύχημα των αγίων, και σε αγίασε ο Κύριος». Θα επιστρατεύσει στους πολίτες από επτά ετών και άνω. Θα επιστρατεύσει ακόμη τους ιερείς και μοναχούς, θα κατασκευάσει πολεμικά άρματα, θα ετοιμάσει μεγάλο στόλο και θα πορευθεί στη Ρώμη. Μπροστά στις πύλες της θα σταθεί και θα φωνάξει: «Χαίρε Ρώμη τρίρρωμη και τιμημένη! Φορείς σπαθί κοφτερό και βέλη ακονισμένα. Κράτησε σταθερά την πίστη σου και μην την αλλάξεις μέχρι τη συντέλεια και οι κάτοικοι σου θα είναι μακάριοι». Έπειτα θα επιστρατεύσει τα ξανθά γένει, και θα περιμένει τους άλλους δύο βασιλείς. Ο δεύτερος θα επιστρατεύσει τη Μεσοποταμία και τα νησιά των Κυκλάδων (κατ’ άλλη γραφή: τις κοιλάδες των νήσων). Θα επιστρατεύσει ακόμη και τους ιερείς και μοναχούς, αναμμένος από φοβερό μίσος εναντίον των άλλων δύο. Θα ξεκινήσει τότε και θα έρθει στον «ομφαλό» της γης. Λένε μερικοί ότι ο «ομφαλός» της οικουμένης είναι η Αλεξάνδρεια. Εκεί θα περιμένει τους άλλους δύο, με τους οποίους θα πολεμήσει. Ο τρίτος θα ξεκινήσει κι αυτός από την Πόλη και θα στρατολογήσει την Καρία, Φρυγία, Ασία, Αρμενία, Γαλατία και Αραβία. Όταν φθάσει στο Σύλαιο, θα πει: «Αν και ονομάστηκες Σύλαιο, δεν θα λεηλατηθείς ούτε θα κυριευθείς από κανένα εχθρό σου». Ύστερα θα συμμαχήσει μ’ ένα λαό ανεξάρτητο, που δεν θα έχει δηλαδή υποταγεί ούτε σ’ αυτόν ούτε στους άλλους δύο βασιλείς. Τέλος θα συγκεντρωθούν και θα παραταχθούν και οι τρεις αντιμέτωποι, ο ένας απέναντι στον άλλον. Θα επακολουθήσει σύγκρουση μεγάλη και φοβερή και θα κομματιαστούν όπως τα πρόβατα στο κρεοπωλείο. Οι τρεις βασιλείς θα σκοτωθούν, καθώς και όλο το στράτευμα. Το αίμα των Ρωμαίων θα κυλήσει σαν νερό ύστερα από ραγδαία βροχή. Κανείς δεν θα σωθεί. Το νερό της θαλάσσης θα ανακατευθεί με το αίμα με μήκος δώδεκα σταδίων. Οι γυναίκες θα μείνουν χήρες. Επτά γυναίκες θα ζητούν έναν άνδρα και δεν θα τον βρίσκουν, μέχρις ότου ακούσουν και έρθουν άλλοι από τα ξένα. Όσο για τους ανήλικους που θα απομείνουν, όταν ανδρωθούν, θα γίνουν από την πολλή ασωτία αναίσθητοι σαν τα γουρούνια. Μακάριοι τότε και τρισμακάριοι όσοι θα αγωνίζονται για τον Κύριο στα όρη και στα σπήλαια, γιατί δεν θα βλέπουν το κακό που θα γίνεται στον κόσμο. Αυτοί θα περιμένουν την αναμέτρηση με τον αντίχριστο. Αυτοί είναι τα άκακα πρόβατα, που θα θυσιασθούν για τον Χριστό από τον πονηρό δαίμονα, τον αντίχριστο. Η βδελυρή βασίλισσα - Εκείνη την εποχή, επειδή δεν θα υπάρχει άξιος άνδρας, αλλά θα είναι όλοι αποχαυνωμένοι, θα έρθει από τον Πόντο μία πονηρή και αισχρή γυναίκα και θα βασιλεύσει στη βασιλίδα των πόλεων. Αυτή θα είναι βακχεύτρια, μάγισσα και άσωτη· μ’ ένα λόγο, θυγατέρα του διαβόλου. Στις ημέρες της ο ένας θα επιβουλεύεται τον άλλον και θα γίνονται σφαγές στους δρόμους και στα σπίτια της πόλεως. Ο ισχυρότερος θα σκοτώνει τον άλλον. Ο γιος τον πατέρα, ο πατέρας τον γιο, η μητέρα την κόρη και η κόρη την μητέρα, ο αδελφός τον αδελφό και ο φίλος τον φίλο. Μεταξύ των ανθρώπων θα επικρατεί πολλή κακία και μίσος. Μέσα στις εκκλησίες θα γίνονται ασέλγειες, μοιχείες, ασωτίες, αιμομιξίες, χοροί και σατανικά τραγούδια, χλευασμοί και παιγνίδια, που ούτε είδε ούτε άκουσε άνθρωπος. Εκείνη η ακάθαρτη βασίλισσα θα ονομάσει τον εαυτό της θεά και θα πολεμήσει τον Θεό. Θα μολύνει μάλιστα με ακαθαρσίες τα άγια θυσιαστήρια. Θα πλύνει το σώμα της και με το απόπλυμα αυτό της αισχύνης θα μολύνει όλον τον λαό. Θα αποστρέψει το πρόσωπό της από τον Θεό. Θ’ αρπάξει τα τίμια σκεύη από τους ναούς, τους τίμιους σταυρούς και τις σεβάσμιες εικόνες, τα «Ευαγγέλια», τους «Αποστόλους» και κάθε ιερό βιβλίο. Κι αφού τα συγκεντρώσει σε μεγάλο σωρό, θα βάλει φωτιά και θα τα κάψει. Όσο για τις εκκλησίες, θα τις γκρεμίσει μέχρι το έδαφος. Θα ψάξει ακόμη να βρει λείψανα αγίων για να τα κάψει, αλλά δεν θα βρει, γιατί ο Θεός με αόρατη δύναμη θα τα μεταφέρει αλλού. Τότε η αθλία θα συντρίψει την αγία Τράπεζα της μεγάλης εκκλησίας της του Θεού Σοφίας, και θα καταστρέψει μέσα σε αυτή το κάθε τι. Ύστερα θα στραφεί προς την ανατολή και θα πει με αυθάδεια στον Ύψιστο: «Ε, συ που σε ονομάζουν Θεό, μήπως δίστασα να εξαλείψω το πρόσωπό σου από την γη; Κοίταξε πόσα σου έκανα, κι εσύ δεν μπόρεσες να μου πειράξεις ούτε μία τρίχα. Περίμενε λίγο και θα σχίσω τον ουρανό και θα έρθω να αναμετρηθώ μαζί σου, και τότε θα δω ποιος Θεός είναι δυνατότερος και ισχυρότερος». Αυτά θα πει η γάγγραινα και θα πράξει ακόμη χειρότερα, φτύνοντας προς τον ουρανό και πετώντας πέτρες. Τα αισχρότερα όμως έργα της δεν θα τα αναφέρω. Τότε ο παντοκράτωρ Κύριος θα στρέψει με θυμό το τόξο Του προς τη μεγάλη αυτή Πόλη και θ’ απλώσει το χέρι Του με τρομερή δύναμη επάνω της. Θα την αδράξει γερά, θα κόψει με το δρεπάνι της δυνάμεώς Του το έδαφος, πάνω στο οποίο στηρίζεται, και θα διατάξει τα κύματα της θαλάσσης να την καταπιούν. Εκείνα θα υπακούσουν και θα ορμήσουν κι από τα δύο μέρη με καταπληκτική ταχύτητα και μεγάλη βοή. Τότε ο Κύριος θα ξεκολλήσει τη βάση της πόλεως από τη γη, και θα τη σηκώσει ψηλά στριφογυρίζοντάς την σαν μύλο, ενώ οι κάτοικοι με φρίκη πολλή θα κράζουν «αλλοίμονο». Έπειτα θα την ρήξη πάνω σ’ αυτά τα κύματα, που θα την κατακλύσουν ορμητικά, θα την σκεπάσουν και θα την παρασύρουν στο φοβερό και αχανές πέλαγος. Αυτό θα είναι, παιδί μου Επιφάνιε, το τέλος της πόλεώς μας. Και όσα σου είπα ότι θα συμβούν, είναι τα δεινά εκείνα που ονόμασε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός «αρχή ωδίνων». Μετά την καταστροφή της πόλεως αυτής θ’ ακολουθήσουν τα γεγονότα της συντέλειας. Η συντέλεια του κόσμου Επανασύστασις του Ισραηλιτικού κράτους - Μετά την συμπλήρωση της βασιλείας των εθνών, λένε μερικοί ότι ο Θεός θα επανασυστήσει το ισραηλιτικό κράτος, για να βασιλεύσει στη γη μέχρι το τέλος του κόσμου. Επικαλούνται μάλιστα ως μαρτυρία το ακόλουθο χωρίο του Ησαΐου: «Και έσται εν ταις εσχάτες ημέραις, αρεί Κύριος ο Θεός σημείον εν τη συμπληρώσει των εθνών επί πάντα τα πρόβατα Ιούδα, τα διεσκορπισμένα εν τοις έθνεσι και συνάξει τους απωσμένους Ισραήλ εν τη αγία πόλει Ιερουσαλήμ. Και έσται τω Ισραήλ ως τη ημέρα η εξήλθεν εκ γης Αιγύπτου» (πρβλ. ια΄ 12,16). Επικαλούνται επίσης και τον απόστολο Παύλο που λέει: «Όταν το πλήρωμα των εθνών ήξη, τότε πας Ισραήλ σωθήσεται» (Ρωμ. 11,25-26). Έτσι μ’ ένα στόμα υποστηρίζουν αυτά, ενώ ο μάρτυς Ιππόλυτος προσθέτει πως κατά τον ερχομό του αντιχρίστου θα πλανηθούν πρώτοι οι Ιουδαίοι. Αυτό το έχει άλλωστε βεβαιώσει εκ των προτέρων και ο Χριστός, λέγοντάς τους: «Εγώ ελήλυθα εν τω ονόματι του πατρός μου, και ου λαμβάνετέ με· εάν άλλος έλθη εν τω ονόματι τω ιδίω εκείνον λήψεσθε» (Ιωαν. 5,43). Είναι πολύ φανερό ότι θα συγκεντρώσει πάλι ο Θεός τους ισραηλίτες στην Ιερουσαλήμ και θα τους ξαναδώσει όσα είχαν και πρώτα. Και τούτο, για να ανατρέψει τη μέχρι τότε πρόφασή τους ότι η απώλειά τους οφείλεται στον διασκορπισμό. Θα μπορούσαν δηλαδή κατά την ημέρα της κρίσεως ν’ απολογηθούν ως εξής στον Χριστό: «Αν μας συγκέντρωνες στην Ιερουσαλήμ και μας ξαναέδινες όσα είχαμε, τότε θα πιστεύαμε σ’ εσένα, αφού δεν θα υπήρχε πια λόγος να φθονούμε τα έθνη, που προτιμήθηκαν τόσο εις βάρος μας». Έτσι, λοιπόν, θα συναχθούν όλοι μαζί και θ’ ανακτήσουν ότι στερήθηκαν, αλλά θα παραμείνουν στην ίδια απιστία. Και τότε πως θα σωθούν, όταν μάλιστα την ίδια εποχή θα έρθει ανάμεσά τους ο αντίχριστος και θα πιστέψουν όλοι τους σ’ αυτόν, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου; Ο Θεός δεν ψεύδεται. «Εγώ ειμί η αλήθεια» διακηρύττει με τον μονογενή του Υιό. Με την αποκατάστασή τους λοιπόν θα στερηθούν αυτομάτως απ’ αυτή τη δικαιολογία. Λέγοντας ο απόστολος Παύλος ότι θα σωθούν, δεν εννοεί ότι θα σωθούν από την αιώνια κόλαση, αλλά από την περιπλάνησή τους τόσα χρόνια τώρα στα ξένα, και από τον ονειδισμό των άλλων λαών, και από την ανομολόγητη εντροπή. Θα συναχθούν δηλαδή στην πατρίδα τους και θα σωθούν απ’ την δουλεία και τον ζυγό και τον χλευασμό που τόσα χρόνια υπέφεραν. Δεν θα σωθούν όμως από την αιώνια κόλαση. Αφού δεν τους έπεισε η θλίψης, ώστε να πιστέψουν στον Χριστό, πως θα τους πείσει η νομιζόμενη χάρις; Ο καταποντισμός της αγια-Σοφιάς - Πνευματικέ μου πατέρα, είπε ο Επιφάνιος, άφησε αυτά και εξήγησέ μου εκείνο που λέγεται, ότι δηλαδή η αγια-Σοφιά δεν θα καταποντισθεί μαζί με την Πόλη, αλλά θα μείνει κρεμασμένη στον αέρα από κάποια αόρατη δύναμη. - Τι λες, παιδί μου, αποκρίθηκε ο δίκαιος. Αφού θα βυθισθεί όλη η Πόλης, πως θα σωθεί η εκκλησία; Και ποιος θα μπαίνει σ’ αυτήν για να προσκυνήσει; Μήπως ο Θεός κατοικεί σε χειροποίητους ναούς; Όχι βέβαια. Πάντως στη φήμη αυτή υπάρχει και κάτι αληθινό: Θα μείνει δηλαδή μόνο ο στύλος που βρίσκεται στην αγορά, γιατί κατέχει τους «τίμιους ήλους». Αυτός μόνο θα διασωθεί, ώστε περνώντας τα πλοία να δένουν επάνω του τα σχοινιά τους, και να θρηνούν αυτή την επτάλοφη Βαβυλώνα λέγοντας: «Αλλοίμονό μας! Η μεγάλη, η αρχαία Πόλης βυθίστηκε. Εδώ κάναμε με επιτυχία τις εμπορικές μας συναλλαγές και πλουτίζαμε». Το πένθος της θα διαρκέσει σαράντα ημέρες. Εξ αιτίας της θλίψεως των ημερών εκείνων θα δοθεί το βασίλειο στην πρεσβυτέρα Ρώμη, καθώς επίσης στο Σύλαιο και στη Θεσσαλονίκη. Αυτά θα συμβούν όταν θα πλησιάζει η συντέλεια, οπότε η κατάσταση του κόσμου θα χειροτερεύει, οι πόνοι και οι συμφορές θα πολλαπλασιάζονται. Τα βδελυρά έθνη - Κατά το έτος εκείνο θ’ ανοίξει ο Κύριος τις πύλες των Ινδιών που έκλεισε ο βασιλιάς των Μακεδόνων Αλέξανδρος. Θα βγουν τότε απ’ εκεί οι εβδομήντα δύο βασιλείς με τον λαό τους, τα λεγόμενα βδελυρά έθνη, που είναι πιο σιχαμερά από κάθε αηδία και δυσωδία. Αυτά θα διασκορπισθούν σ’ όλο τον κόσμο. Θα τρώνε ζωντανούς τους ανθρώπους και θα πίνουν το αίμα τους. Θα καταβροχθίζουν επίσης με μεγάλη ηδονή μύγες, βατράχους, σκυλιά και κάθε ακαθαρσία. Αλλοίμονο στις περιοχές, απ’ όπου θα περάσουν! Αν είναι δυνατόν, Κύριε, ας μην υπάρχουν τότε Χριστιανοί! Γνωρίζω όμως ότι θα υπάρχουν. Εκείνες τις ημέρες θα σκοτεινιάσουν, σαν να θρηνούν στον αέρα για όσα αποτροπιαστικά θα διαπράξουν εκείνα τα σιχαμερά έθνη. Ο ήλιος θα γίνει σαν αίμα, ενώ η σελήνη κι όλα τα άστρα θα σκοτισθούν, καθώς θα τα βλέπουν επάνω στη γη να συναγωνίζονται στην ακαθαρσία. Αυτοί οι λαοί θα κατασκάψουν τη γη, θα κάνουν αποχωρητήρια τα θυσιαστήρια, και θα βάλουν τα άγια σκεύη σε ατιμωτική χρήση. Τότε όσοι θα κατοικούν στην Ασία, ας φύγουν στα νησιά των Κυκλάδων (κατ’ άλλη γραφή: τις κοιλάδες των νήσων), γιατί τα ρυπαρά έθνη δεν θα πάνε εκεί, και ας πενθήσουν για εξακόσιες εξήντα ημέρες. Ο αντίχριστος - Τότε θα σαρκωθεί απ’ την φυλή του Δαν ο σατανάς, δηλαδή θα γεννηθεί ο αντίχριστος. Δεν θα γίνει όμως άνθρωπος με τη δική του δύναμη, αλλά θα του πλάση ο Θεός σκεύος αισχρό και ρυπαρό, για να εκπληρωθούν έτσι οι λόγοι των προφητών. Θ’ απολυθεί λοιπόν απ’ τα δεσμά, με τα οποία τον είχε δέσει ο δεσπότης Χριστός όταν κατέβηκε στον άδη, και θα μπει σ’ εκείνο το σκεύος που πλάσθηκε για αυτόν. Έτσι θα γίνει άνθρωπος, θα ανδρωθεί, θα βασιλεύσει, και τότε θ’ αρχίσει να δείχνει την πλάνη του καθώς λέει ο θεολόγος Ιωάννης. Έπειτα θ’ αρχίσει πόλεμο με τα νησιά των Κυκλάδων (κατ’ άλλη γραφή: τις κοιλάδες των νήσων). Νησιά, καθώς λέει ο Ησαΐας, είναι οι εκκλησίες που προήλθαν από τους εθνικούς (Ησ. 24,15. 45,16. 49,1. 66,19). Τότε θα εμφανιστεί ο Ενώχ, που έζησε πριν την εποχή του μωσαϊκού νόμου. Θα εμφανισθεί επίσης ο Ηλίας, που έζησε κατά την διάρκεια του νόμου, καθώς και ο Ιωάννης ο θεολόγος που έζησε την εποχή της νέας χάριτος. Αυτοί θα κηρύξουν σ’ όλη την οικουμένη, για τον καιρό της συντέλειας και την έλευση του πλανεμένου, καθώς επίσης και για την Δευτέρα έλευση του Σωτήρος μας Ιησού Χριστού. Θα επιτελούν μάλιστα σημεία και τέρατα. Όσοι θελήσουν να τους σκοτώσουν ή με άλλον τρόπο να τους αδικήσουν, θα βγει φωτιά και τους κάψει. Θα ενεργούν με μεγάλη εξουσία και θα ελέγξουν τον αντίχριστο. Θα φονευθούν όμως απ’ αυτόν στην Ιερουσαλήμ και τα σώματά τους θα αφεθούν άταφα στη μέση της πόλεως. Εκεί θα συγκεντρωθούν οι κάτοικοι και θα τους περιγελούν σαν απροστάτευτους (Αποκ. 11, 5-10). Τα άγια σώματά τους θα μείνουν τρεις ολόκληρες ημέρες στην πλατεία. Κατά τη μέση της τετάρτης ημέρας θα κατεβεί από τον ουρανό ένα περιστέρι λαμπρό σαν αστραπή. Αυτό θα περπατήσει επάνω τους και θα τους δώσει ζωή. Τότε οι άγιοι θα δυναμώσουν και θα σηκωθούν όρθιοι, κι όσοι τους δουν, πολύ θα τρομάξουν. Εκείνη τη στιγμή θ’ ακουσθεί φωνή από τον ουρανό που θα λέει: «Ανεβείτε, φίλοι μου, κοντά μου». Αμέσως θα κατεβεί ένα σύννεφο, που θα τους σηκώσει και θα τους εγκαταστήσει στον παράδεισο (Αποκ. 11, 9-13). Εκείνος ο πλανεμένος και μάταιος, ο αντίχριστος, θα ταλαιπωρήσει υπερβολικά τους χριστιανούς της εποχής του μέχρι την τελευταία τους αναπνοή με θλίψεις και φοβερές τιμωρίες. Όποιος δεν πλανηθεί και δεν πιστέψει σ’ αυτόν, θ’ αναδειχθεί εκλεκτός και άξιος φίλος του Χριστού. Όλοι βεβαίως οι άγιοι είναι μακάριοι. Τρισμακάριοι όμως θα είναι όσοι μαρτυρήσουν την εποχή του αντιχρίστου. Θα τους περιμένει παντοτινά υπερβολική δόξα και αγαλλίαση. Θ’ ακολουθήσει τότε φοβερός πόλεμος μεταξύ του αντιχρίστου και του Δεσπότου Χριστού. Μόλις δηλαδή αντιληφθεί ο αντίχριστος ότι ο κόσμος πλησιάζει στο τέλος του, θα κάνει μανιασμένος αντίπραξη στον ουρανό: θα ρίξει αστραπές και βροντές και θα κάνει τέτοιους κτύπους, ώστε από τον ήχο της βοής να δονείται το σύμπαν και να αντηχεί φοβερά. Ποιος τότε, παιδί μου, δεν θα φοβηθεί και δεν θα φρίξει; Μακάριοι θα είναι, όπως είπα προηγουμένως, εκείνοι, των οποίων δεν θα κλονισθεί η πίστη στον Χριστό, τον αληθινό Θεό μας, που σαρκώθηκε και γεννήθηκε απ’ την αγία παρθένο Μαρία. Μακάριοι επίσης εκείνοι που θα πεθάνουν για την αγάπη του Χριστού και θα ελέγξουν θαρρετά τον δράκοντα και την πλάνη του. Μακάριοι όσοι θα υψώσουν το ανάστημά τους εναντίον του και θα ελέγξουν με γενναιότητα τα ατοπήματά του…. Αυτά έλεγε ο μακάριος, ενώ ο Επιφάνιος θρηνούσε από τα βάθη της ψυχής του ακούγοντας όσα επρόκειτο να συμβούν στην οικουμένη. Έπειτα ρώτησε τον όσιο: - Πες μου, σε παρακαλώ πως θα εξαλειφθούν οι άνθρωποι από τη γη και πως θα γίνει η ανάστασις; - Άλλους, παιδί μου, θα σκοτώσουν τα βδελυρά έθνη, άλλοι θα θανατωθούν στους πυκνούς πολέμους, ενώ άλλους θα εξολοθρεύσει ο αντίχριστος. Σε όσους θα πιστέψουν και θα προσκυνήσουν τον αντίχριστο, θα στείλει ο Κύριος, σύμφωνα με την προφητεία του Ιεζεκιήλ, φτερωτά θηρία που θα έχουν στην ουρά τους βούκεντρα γεμάτα δηλητήριο. Όσοι λοιπόν δεν θα έχουν στα μέτωπά τους σώα και ακέραιη τη σφραγίδα του Χριστού, θα δοκιμάσουν φρικτό θάνατο απ’ το κεντρί και το δηλητήριο των θηρίων. Τότε οι άγιοι που διεφύλαξαν με πολύ αγώνα τη σφραγίδα του Χριστού ακέραιη, θα μεταναστεύσουν στα βουνά και στις ερημιές. Ο Κύριος όμως με την θεϊκή του δύναμη θα τους συγκεντρώσει στην αγία πόλη της Σιών. Αυτοί είναι όσοι έχουν γραφεί στο βιβλίο της ζωής Όταν ο αντίχριστος νικηθεί και οδηγηθεί αιχμάλωτος μαζί με τους άλλους δαίμονες στο κριτήριο και δικασθεί για τις ψυχές που οδήγησε στην απώλεια, τότε θα σαλπίσει η σάλπιγγα και οι νεκροί θ’ αναστηθούν άφθαρτοι. Έπειτα όσοι θα έχουν απομείνει ζωντανοί την ώρα της δευτέρας παρουσίας, θα γίνουν, καθώς είπε ο Παύλος, εν ριπή οφθαλμού από φθαρτοί άφθαρτοι και θα αρπαγούν μαζί με τους αναστημένους νεκρούς μέσα σε νεφέλες, για να προϋπαντήσουν τον Κύριο στον αέρα (Α΄ Θεσ. 4,17). Όποιος λοιπόν δη τα βδελυρά έθνη να έρχονται στον κόσμο, ας γνωρίζει πως όλα, όσα πρόκειται να συμβούν, βρίσκονται «επί θύραις», και πως ο Κριτής έρχεται για να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Αυτά είπε ο μακάριος Ανδρέας στον Επιφάνιο παρούσης και της ταπεινότητός μου. Έτσι μείναμε ξάγρυπνοι όλη την νύχτα. Όταν χτύπησε το ξυλοσήμαντρο, ξεκίνησε ο Επιφάνιος για την εκκλησία, ενώ ο μακάριος Ανδρέας έμεινε στο σπίτι προσευχόμενος. Πηγή προφητειών: βίος του οσίου Ανδρέου του δια Χριστόν σαλού, εκδ. Ιεράς Μονής Παρακλήτου

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΝ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΝ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ Ἀριθ. Πρωτ. 3779 Ἐν Ἀθήναις τῇ 4ῃ Σεπτεμβρίου 2021 ἐκ.ἡμ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΝ ΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ ΠΡΟΣ Ἅπαν τό χριστεπώνυμον πλήρωμα Τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί εὐλογημένα, Πα­τέρες καί Ἀδελφοί, ὁ φωτισμός καί ἡ εὐλογία τοῦ Φιλανθρώπου Θεοῦ ἡμῶν, εἴησαν μετά πάντων ὑμῶν, εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. «Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε» (Ἰωάν. ιστ΄ 33) προανήγγειλε ὁ Θεάνθρω­πος Κύριος εἰς τούς Μαθητάς Του, ὀλίγον πρό τῆς σταυρικῆς Του θυσίας. Καί ὄχι μόνον θλίψιν, ἀλλά θλίψεις πολλές καί μερικές φορές πολυχρόνιες συνέ­χουν τούς ἀνθρώπους εἰς τόν κόσμον τοῦτον. Καί ὄχι μόνον θλίψεις ἀτομικές ἤ οἰκογενειακές ἤ τοπικές, ἀλλά καί θλίψεις, πού θλίβουν καί φέρουν σέ ἀγω­νία ὁλόκληρες κοινωνίες ἀνθρώπων, ὁλόκληρα ἔθνη καί μερικές φορές, θλί­ψεις παγκόσμιες καί πανανθρώπινες. Αὐτή δυστυχῶς εἶναι ἡ ζωή τοῦ ἀνθρώ­που εἰς τόν κόσμον αὐτόν. «Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε» (ἐ.ἀ.) μᾶς προειδο­ποίησε ὁ Κύριος. Μία τοιαύτη θλίψις καί ὀδυνηρή δοκιμασία εἶναι καί αὐτή ἡ ὁποία διά τῆς ἠθελημένης ἤ τῆς ἀδοκίμου ἐπεμβάσεως τῆς ἀνθρωπίνης δοκησισο­φίας ἔχει ἐνσκήψει εἰς τήν παγκόσμιον κοινωνίαν μέ τήν διασποράν ἑνός ἀπειλητικοῦ διά τήν ὑγείαν καί αὐτήν ἀκόμη τήν ζωήν τοῦ ἀνθρώπου ἰοῦ, τοῦ ὀνο­μα­σθέντος κορω­νοϊοῦ Covid-19. Καί ὡς νά μήν ἦτο ἀρκετή ἡ ἀπειλή τῆς ἀσθενείας ἐκ τοῦ κορωνοϊοῦ, ἦλθεν εἰς τήν συνέχειαν καί ἡ ἀπειλή ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ ἐμβολίου ὡς τῆς μόνης προστασίας ἐκ τῆς ἀπειλῆς τῆς πανδημίας τοῦ κορω­νοϊοῦ. Καί οἱ ἄνθρωποι εἰς τήν πλειονότητα εὑρί­σκονται εἰς τό μέσον μίας διπλῆς ἀπειλῆς. Ὄπισθεν ἀπειλοῦνται ἐκ τῆς σο­βαρᾶς ἀσθενείας τοῦ κορω­νοϊοῦ, ἔμπροσθεν δέ ἀπειλοῦνται ἐκ τῆς ἐπιβο­λῆς ἑνός ἀγνώστου ἐν πολλοῖς ἐμβολίου, τό ὁποῖον προ­καλεῖ τόν διχασμόν τῆς κοινωνίας μέ τήν πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων νά τό ἀποδέχεται ἐξ ἀνάγκης διά νά μήν χάση τήν ἐργασίαν ἤ τίς κοινωνικές ἀνέσεις καί συνή­θειες καί τήν μειονό­τητα νά ἀρνῆται τήν χρῆσιν τοῦ ἐμβολίου διά νά μήν χάση τήν ἐλευ­θε­ρίαν τῆς προσωπικῆς ἐπιλογῆς εἰς τά ἰατρικά καί θερα­πευτικά θέματα καί διά νά διατηρήση τίς ἠθικές ἀξίες τῆς ζωῆς. Εἰς αὐτήν τήν δοκιμασίαν εὑρισκόμενοι καί πολλοί ἐκ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν καί τέκνων τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀπευθύνονται εἰς τούς Ἱερεῖς ἤ καί εἰς ἡμᾶς τούς Ἀρχιερεῖς διά νά λάβουν ὑπεύθυνον ἀπάν­τησιν μέ τό ἐρώτημα τί νά πράξουν εἰς τήν παροῦσαν δοκιμασίαν. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς φιλόστοργος Μητέρα, κατανοοῦσα καί συμμεριζομένη τήν δοκιμασίαν καί τήν ἐξ αὐτῆς ἀγωνίαν τῶν ὀρθοδόξων ἀδελφῶν, ὡς καί πολλῶν ἄλλων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τήν ἰδίαν δοκιμασίαν, μέ προσευχήν καί ἐκτενῆ δέησιν πρός τόν Φιλάνθρωπον Θεόν καί Πατέρα ὅλων ἡμῶν, ἀναζητεῖ μέ ὑπομονήν καί ἐπιμονήν τήν ἁρμόζουσαν ἀπάν­τη­σιν ἐπί τοῦ ἐρωτήματος. Οὔτε διά τῆς εὐκόλου θετικῆς ἀπαντήσεως θέλει νά παρα­πλανήση τούς εὐσεβεῖς ἀδελφούς καί νά τούς καταστήση ὑπευθύ­νους ἐνώ­πιον τοῦ κριτηρίου τοῦ Δικαιοκρίτου Κυρίου καί Θεοῦ ἡμῶν, οὔτε διά τῆς δυ­σκόλου ἀρνητικῆς ἀπαντήσεως νά ἐμπλέξη αὐτούς εἰς ἐργασια­κάς, οἰκονομι­κάς καί κοινωνικάς δυσχερείας ἤ καί ἀνυπερ­βλή­τους δοκι­μασίας, χωρίς νά ὑπάρχουν οὐσιώδεις καί σοβαρές συνέπειες καί ἐπιπτώ­σεις εἰς τήν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς των ἤ εἰς τήν σωματικήν ὑγείαν αὐτῶν ἤ ἀκόμη καί εἰς τά ἀναφαί­ρετα συνταγματικά δικαιώματα τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Καί περί μέν τῶν ἰατρικῶν θεμάτων καί τῶν συνταγματικῶν δικαιω­μά­των ἡ Ἱερά Σύνοδος δέν θά ἤθελε νά άσχοληθεῖ συγκεκριμένως, ἄν καί ὑπάρ­χουν σοβαρές ἐνδείξεις ἀφ’ ἑνός μέν ὅτι τά χρησιμοποιούμενα ἰατρικά σκευά­σματα ἔχουν ἀνεπιθύμητες παρενέργειες εἰς τήν ὑγείαν τῶν ἀνθρώ­πων, οἱ ὁποῖες διά ἀγνώστους λόγους δέν λαμβάνωνται σοβαρῶς ὑπόψιν ἀπό τούς ὑπευθύνους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ἀφ’ ἑτέρου δέ ἐκ τῶν λαϊ­κῶν ἀντι­δράσεων εἶναι φανερόν ὅτι δέν γίνωνται σεβαστά καί δέν προστα­τεύωνται, ὅπως θά ἔπρεπε, τά προσωπικά δικαιώματα πολλῶν ἀνθρώπων, ἔστω καί ἄν ἀποτελοῦν τήν μειονότητα τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ. Ὅμως ἐπί τῶν ἠθικῶν θεμάτων τά ὁποῖα ἔχουν συνέπειες ἐπί τῆς ψυχι­κῆς ὑγείας καί πιθανές ἐπιπτώσεις ἐπί τῆς σωτηρίας τῶν ὀρθοδόξων χριστια­νῶν, λόγῳ παραβάσεως Εὐαγγελικῶν ἐντολῶν καί Ἱερῶν Κανόνων τῆς Ἐκ­κλησίας, ἡ Ἱερά Σύνοδος ἔχει ἱερόν χρέος καί εὐθύνην πνευματικήν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καί συγκεκριμένως τοῦ πιστοῦ ποιμνίου Αὐτῆς, νά ἐξετάση τό θέμα λεπτομερέστερον καί νά ἐνημερώση ἐπ’ αὐτοῦ τούς ὀρθοδόξους ἀδελφούς. Ὅθεν ἡ Ἱερά Σύνοδος ἐπί σειρά συνεδριάσεων ἐξέτασε μετά προσοχῆς καί εὐαγγελικῆς ἐπιμελείας τό ἐρώτημα ἄν ὑπάρχη ἠθικόν θέμα ἐκ τῆς χρή­σεως τῶν συγκεκριμένων ἰατρικῶν σκευασμάτων. Ἔλαβεν ὑπόψιν πολλά δημοσιεύματα, θετικά καί ἀρνητικά. Ἐμελέτησε τάς ἀπόψεις πολλῶν ἐπιστη­μόνων, ἰατρῶν καί εἰδικῶν ἐρευνητῶν, καί ἐξειδικευμένων Διεθνῶν Ἰατρικῶν Ἰνστιτούτων (Charlotte Lozier Institute). Ἐν τέλει τόν παρελθόν­τα μῆνα Ἰούλιον 2021, περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἡμῶν, ἕνα φυλλάδιον μέ τίτλον «Πρός τόν Λαό, Ἰούλιος 2021, τεῦχος 53» καί ὑπότιτλον «Οἱ χριστιανοί μᾶς ρωτοῦν γιά τό ἐμβόλιο καί οἱ γιατροί ἀπαντοῦν». Εἰς τήν σελίδα 2 καί στή­λην 2 τοῦ φυλλαδίου αὐτοῦ εἰς τό ἐρώ­τημα «στά ἐμβόλια χρησιμοποιοῦν­ται ἐμβρυϊκά κύτταρα;» οἱ ἰατροί τῆς ἁρ­μοδίας ἐπιτροπῆς τήν ὁποίαν ἔχει συστήσει ἡ Ἑλληνική Κυβέρνησις γιά τήν ἀντιμετώ­πισιν τῆς πανδημίας, ἀπαντοῦν βε­βαιωτικά ὡς ἀκολούθως «Κανένα ἀπό τά ἐμβόλια Covid-19 πού χρησιμοποι­οῦνται στή χώρα μας δέν περιέχει ἐμβρυϊκά κύτταρα. Πιό συγκεκριμένα, ἐμ­βρυϊκές κυτ­ταρικές σειρές (ὄχι ὁ ἐμβρυϊκός ἱστός) χρησι­μοποιοῦνται μερικές φορές στή διαδικασία πα­ρασκευῆς ἐμβο­λίων, συμπε­ριλαμβανομένων τῶν ἐμβολίων ἔναντι τῆς Covid-19. Οἱ ἐμβρυϊ­κές κυττα­ρικές σειρές προέρχονται ἀπό ἱστούς ἐμβρύων ἀπό θεραπευτική διακοπή τῆς κύησης καί ἐλήφθησαν ἐδῶ καί δεκαετίες (1960, 1973, 1985). Αὐτά τά κύτταρα ἀναπαράγονται ἔκτοτε στό ἐργαστήριο καί ἀφαιροῦνται πρίν ἀπό τήν ὁλοκλήρωση τῆς παρασκευῆς τῶν ἀντίστοιχων ἐμβολίων». Ἐκ τῆς προσεκτικῆς ἀναγνώσεως τῆς ἀνωτέρω ἀπαντήσεως, παρά τήν παρελκυστική προσπάθεια μεταθέσεως τοῦ θέματος, διαπιστώνεται ὅτι διά τήν παρασκευή τῶν ἐμβολίων ἔχουν χρησιμοποιηθῆ ἐμβρυϊκές κυτ­ταρικές σειρές, δηλαδή ἀνθρώπινα κύτταρα. Ἡ πρώτη ἀπάντηση ὅτι «κα­νέ­να ἐμβόλιο δέν περιέχει ἐμβρυϊκά κύτταρα» εἶναι παρελκυστική καί μᾶλλον ἀκουσίως παγιδευτική, διότι τό ἐρώτημα δέν εἶναι ἐάν τά ἐμβόλια περιέ­χουν ἐμβρυϊκά κύτταρα, ἀλλά ἐάν στά ἐμβόλια ἔχουν χρησιμοποιηθεῖ ἐμ­βρυϊκά κύτταρα. Καί ἡ ἀπάντησις εἰς τήν συνέχειαν εἶναι βεβαιωτική, ἀλλά γίνεται προσπάθεια νά ἀμβλυνθῆ καί νά ὑποτιμηθῆ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐμβρυϊκῶν κυττάρων. Εἶ­ναι ὅμως βέβαιον ὅτι διά νά χρησιμοποιηθοῦν αὐτά τά ἐμβρυϊκά κύτταρα διά τήν παρασκευήν τοῦ ἐμβολίου, ἔχει προηγη­θεῖ ἡ βιαία διακοπή τῆς φυσικῆς πορείας τῆς «ζώσης ψυχῆς» τοῦ ἐμβρύου. Καί ἡ βιαία διακοπή μίας ζωῆς λογίζεται καί εἶναι φόνος καί ὑπόκειται εἰς τήν ἀπαγορευτικήν ἐντολήν τοῦ Θεοῦ «οὐ φονεύσεις». Τό ἐάν ἔχουν χρη­σιμοποιηθεῖ εἰς τήν παρασκευήν τῶν ἐμβολίων ἐμβρυϊκά κύτταρα «μερικές φορές», ἤ ἐάν τά ἐμβρυϊκά κύττα­ρα ἔχουν ληφθεῖ «ἀπό θεραπευτική διακοπή κύησης», ἤ ἐάν ἔχουν ληφθεῖ πρό πολλῶν δεκαετιῶν, ἤ ἐάν ἔχουν ἀφαιρεθεῖ τά ἐμβρυϊκά κύτταρα ἀπό τό ἰα­τρικό σκεύασμα «πρίν ἀπό τήν ὁλοκλήρωση τῆς παρασκευῆς τῶν ἐμβολίων», δέν ἀναιροῦν τήν ἠθική εὐ­θύνη διά τήν χρῆσιν καί ἀποδοχήν προϊόντος φόνου, εἴτε ἄμεσα, εἴτε ἔμμε­σα ἐνεργουμένην. Ἡ χρῆσις καί τῶν ἐλαχίστων μορίων (κυττάρων ἤ κυττα­ρικῶν σειρῶν) ἀφαιρεθείσης βιαίως ζωῆς, ἔστω καί ἄν σώζουν πολλές ζωές ἄλλων ἀνθρώπων, δέν εἶναι ἠθικῶς ἀποδεκτή διά τήν χριστιανικήν ἠθικήν, διότι μεσολαβεῖ ἀφαίρεσις ζωῆς. Ὅσον ἀποτρό­παιος καί ἠθικῶς ἀπαράδε­κτος εἶναι ἡ ἀνθρωποθυσία, ἀλλά τόσον εἶναι ἠθικῶς ἀνεπίτρεπτος ἡ χρῆ­σις καί τῶν ἐλαχίστων μορίων βιαίως ἀφαιρε­θείσης ζωῆς διά τήν προστα­σίαν τῆς ὑγείας ἄλλων ἀνθρώπων. Κατά τήν εὐαγγελικήν καί Πατερικήν διδασκαλίαν ἡ ψυχή ἑνώνεται μέ τό σῶμα «ἐξ ἄκρας συλλήψεως» (οὔτε σώματος χωρίς ἡ ψυχή, οὔτε ψυχῆς σῶμά ποτε νοηθήσεται... Ἡ ψυχή τὸ εἶναι λαμβάνουσα κατὰ τὴν σύλλη­ψιν ἅμα τῷ σώματι πρὸς ἑνὸς ἀνθρώπου συμπλήρωσιν ἄγεται...» (Ἁγίου Μαξί­μου τοῦ ὁμολογητοῦ, «Θεωρία σύντο­μος πρὸς τοὺς λέγοντας προϋπάρχειν ἢ μεθυ­πάρχειν τῶν σωμάτων τὰς ψυχάς», P.G. 91, 1324). Ὡς ἐκ τούτου καί ἡ ἀφαίρε­σις τῆς ζωῆς ἤ ἡ οὕτω λεγομένη «διακοπή τῆς κυήσεως», εἰς οἱον­δήποτε στά­διον τῆς ζωῆς καί δι’ οἱονδήποτε λόγον καί ἄν γίνη, συνιστᾶ κατά τήν Εὐαγ­γελικήν διδασκαλίαν «ἑκούσιον ἤ ἀκούσιον φόνον» καί ὡς τοιοῦτος κανονί­ζεται κατά τούς Ἱερούς Κανόνας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλη­σίας. Διά τοῦτο καί αὐτή ἀκόμη ἡ «εὐχή εἰς γυναῖκα, ὅταν ἀποβάληται» ἀναφέρει συγκεκριμένως «τήν σήμερον ἐν ἁμαρτίαις εἰς φόνον περιπε­σοῦ­σαν» καί ἐπαναλαμβάνει κα­τωτέρω «συγχώρησον τῇ δούλῃ σου τῇ ἐν ἁμαρτίαις φόνῳ περιπεσούσῃ ἑκουσίως ἤ ἀκουσίως» (Μέγα Εὐχολόγιον, Ἔκδοσις Ἀστήρ, σελ. 125). Διά τοῦτο, ἡμεῖς οἱ Ἀρχιερεῖς, οἱ συγκροτοῦντες τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Γνησίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλη­σίας τῆς Ἑλ­λάδος περί τόν Ἀρχιεπίσκοπον Ἀ­θηνῶν καί πάσης Ἑλλά­δος ΠΑΧΩΜΙΟΝ, διά τῆς παρούσης Συνοδικῆς Ἐγκυ­κλίου συν­ιστῶμεν πατρικῶς καί φιλαδέλφως εἰς τούς εὐσεβεῖς ὀρθοδόξους Ἀδελφούς, πιστά τέκνα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, ἀφ’ ἑνός μέν μετά πολλῆς προσοχῆς καί πνευματικῆς εὐθύνης νά ἐξετάζουν καί νά χρη­σιμοποιοῦν τά παρεχόμενα ὑπό τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης σκευάσματα καί βοηθήματα, ὅταν αὐτά ἀποβλέπουν, κατά τόν λόγον τοῦ Μεγάλου Βασι­λείου, «εἰς δόξαν Θεοῦ καί τύπον τῆς τῶν ψυχῶν ἐπιμελείας» (ΕΠΕ, 8,398), ἀφ’ ἑτέρου δέ νά ἀπο­φεύ­γουν τά τοιαῦτα ἰατρικά σκευάσματα καί φαρ­μακευτικά βοηθήματα ὅταν δι’ αὐτῶν γίνεται ἤ κατά τήν προετοιμασίαν καί παρασκευήν αὐτῶν ἔχει γίνει παράβασις τῶν θείων ἐντολῶν, τάς ὁποί­ας ὁ Θεός παρέδωσεν εἰς τόν ἄνθρω­πον διά τήν ψυχικήν καί σωματικήν ὑγείαν αὐτοῦ. Ὅθεν καί τά ἀνωτέρω μνημονευθέντα ἰατρικά σκευάσματα διά τήν ἀν­τιμετώπισιν ἤ τήν προστασίαν ἐκ τῆς ἐπιδημίας τοῦ κορωνοϊοῦ (Covid-19), διά τήν παρασκευήν ἤ προετοιμασίαν τῶν ὁποίων ἔχουν χρησιμο­ποιη­θεῖ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐμβρυϊκά κύτταρα ἤ κυτταρικές σειρές, ἐκ βι­αίως ἀφαι­ρεθείσης ἀνθρωπίνης ζωῆς, συνιστῶμεν πατρικῶς καί συμβου­λευτικῶς νά ἀποφεύγωνται. Ἐάν δέ κάποιοι Ἀδελφοί ἔχουν ἤδη γίνει ἀπο­δέκτες τοιού­των ἰατρικῶν σκευασμάτων ἤ ἐξ ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας ἤ ὀλιγωρίας μελλον­τι­κῶς θά λάβουν αὐτά αὐτοβούλως ἤ λόγῳ ἀσκηθείσης ἀμέσου ἤ ἐμμέσου πιέ­σεως, ἡ Ἐκκλησία ὡς φιλόστοργος Μητέρα καί εἰς θερα­πείαν καί διόρθω­σιν τῶν τέκνων Αὐτῆς ἀποβλέπουσα, κατά τάς κανονικάς διατάξεις τῆς Πεν­θέ­κτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου θά κανονίζη κατ’ οἰκονομίαν τούς με­τανοοῦν­τας καί προσερχομένους εὐπειθῶς εἰς τό Ἱερόν Μυστήριον τῆς Θείας Ἐξομο­λογή­σεως. Πλέον δέ τούτου ἡ Ἱερά Σύνοδος μέ τήν αὐχμηράν φωνήν ἑνός αἰωνο­βίου Ἀρχιεπισκόπου συνιστᾶ καθηκόντως ἀφ’ ἑνός εἰς τούς ἐπιστήμονας ἐρευνητάς, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται διά τήν ὑγείαν τοῦ ἀνθρώπου, τῆς θείας καί τελείας αὐτῆς δημιουργίας, νά μήν παραβλέπουν τάς ἐντολάς τοῦ Δημι­ουρ­γοῦ τοῦ Σύμπαντος κόσμου, Κυρίου καί Θεοῦ ἡμῶν, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἡ πηγή τῆς σοφίας καί τῆς γνώσεως, ἀλλά νά σέβωνται τάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ, ἰδίως αὐτήν ἡ ὁποία ἀφορᾶ τόν σεβασμόν πρός τήν ζωήν τοῦ ἀνθρώ­που, καθόσον ἡ τοιαύτη παράβασις θά ἔχῃ συνεπείας σοβαράς ὄχι μόνον εἰς τούς ἰδίους τούς ἐρευνητάς ἐπιστήμονας, ἀλλά εἰς ὅλους τούς ἀνθρώ­πους ὡς ἀποδέκτας τῶν ἔργων τῆς παραβάσεως τῆς θεϊκῆς ἐντολῆς. Ἀφ’ ἑτέρου δέ πατρικῶς συ­νιστᾶ εἰς τούς πολιτικούς Κυβερνῆτας τῶν λαῶν καί ἰδιαιτέρως τούς Κυβερ­νῆτας τῆς φιλτάτης ἡμῶν πατρίδος, τῆς ὀρθοδόξου Ἑλλάδος, νά τιμοῦν τόν λαόν τόν ὁποῖον κυβερνοῦν καί νά μήν ἐπιβάλλουν μέτρα καί ἀπα­γορεύσεις αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν κρίσιν συνειδήσεως εἰς τούς πολίτας, οἱ ὁποῖ­οι εἶναι πρῶτον καί διηνεκῶς πολίται τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ καί ὀφείλουν νά τη­ροῦν τούς νόμους καί τάς ἐντολάς τοῦ οὐρανίου Κυβερνήτου τοῦ σύμ­παντος κόσμου καί δεύτερον εἶναι πολίται τῆς κο­σμικῆς Πολιτείας, τῆς ὁποί­ας κατ’ ἀρχήν θέλουν νά τηροῦν τούς νόμους, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δέν ἀντιτί­θενται είς τούς αἰωνίους νόμους καί τάς ἀπαρα­βάτους ἀξίας, ὅπως εἶναι ὁ σεβασμός πρός τήν ἀνθρωπίνην ζωήν, ἡ ὁποία εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, εἴτε εἶναι κυοφο­ρούμενον ἔμβρυον εἴτε εἶναι γεγηρακώς καί ἀσύμφορος διά τήν οἰκονομίαν τῆς Πολιτείας ἀπερχόμενος τῆς παρούσης ζωῆς ἄνθρωπος. Διά τοῦτο ἡ Ἱερά Σύνοδος ἀκολουθοῦσα καί διδάσκουσα τάς άρχάς καί τάς ἀξίας τῆς εὐαγγελικῆς διδασκαλίας καί ἰδιαιτέρως τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῆς βουλήσεως τοῦ ἀνθρώπου, μέ ὑπέρτερον ἀξίωμα τόν εὐαγγε­λικόν λόγον «εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν...» (Ματθ. ιστ΄ 24), θεωρεῖ τήν ἐπι­βαλλομένην ὑποχρεωτικότητα ἐπί τῶν ἰατρικῶν σκευασμάτων, ἐπιεικῶς ὡς ἀπαράδεκτον καί ἐπικίνδυνον διά μίαν εὐνομουμένην δημο­κρατικήν Πολι­τείαν, ἡ ὁποία πρέπει νά ἐργάζεται διά τήν ἐξυπη­ρέ­τησιν τῶν πολιτῶν, κατά τρόπον γενικῶς ἀποδεκτόν. Εἶναι δεῖγμα ὑποβαθμίσεως καί προσβολῆς τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ ἡ ἐξαναγκαστική ἤ δελεαστική ἐπι­βολή ἰατρικῆς πράξεως, χωρίς προηγουμένην ἐλευθέραν καί ἀβίαστον συγ­κατάθεσιν τοῦ ἀνθρώπου. Ἀντιθέτως εἶναι χρέος καί εὐθύνη τῆς ἑκά­στοτε Διοικήσεως τῆς Πολιτείας νά ἐξεύρη καί νά χρησιμοποιῆ τρόπους διά τήν προστασίαν τῆς δημοσίας ὑγείας, οἱ ὁποῖοι δέν θά ἐπιβάλλονται πιε­στικῶς, οὔτε θά δημιουρ­γοῦν κρίσιν συνειδήσεως εἰς τούς πολίτας, οὔτε βεβαίως διχασμόν καί μερι­στικόν διαχωρισμόν τῶν πολι­τῶν. Ἡ προστασία τῆς ὑγεί­ας εἶναι συνταγμα­τικόν δικαίωμα τῶν Ἑλλή­νων πολιτῶν (ἄρθρον 5, παρ. 5 τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος), ἀλλά χωρίς νά προσβάλλεται τό δικαίωμα τῆς ἐλευ­θερίας καί τῆς ἰσονομίας, οὔτε καί οἱ ἀρχές τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης. Ἀγαπητοί Ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ πνευματικά, Διερχόμεθα μίαν μεγάλην καί πο­λύπλευρον δοκιμασίαν, μέ πολλάς θλί­ψεις καί στερήσεις. Ὅμως ὡς ἀληθεῖς καί συνεπεῖς Ὀρθόδοξοι Χριστια­νοί, Ἀγαπητοί Ἀδελφοί, μή λυπεῖσθε, οὔτε νά ἀποκάμετε ἐκ τῆς τοιαύτης δοκιμα­σίας. Νά εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἔχομε Φιλάν­θρωπον καί Πολυεύσπλαγ­χνον Θεόν καί Πατέρα, ὁ ὁποῖος βλέπει τόν ἀγῶνα καί τήν ἀγωνίαν τῶν τέ­κνων Του καί ἀκούει μετά προσοχῆς καί πατρικῆς εὐαισθησίας τάς δεήσεις καί παρακλή­σεις τῶν πιστῶν ἀνθρώπων. Διά τοῦτο εἰς αὐτήν τήν δοκιμα­σίαν ἄς κατα­φεύγωμεν μέ πίστιν καί ἐπιμονήν εἰς τήν βοήθειαν καί προ­στασίαν τοῦ Φι­λανθρώπου Θεοῦ ἡμῶν. Καί τότε ὄχι μόνον ἐλπίδα καί δύ­ναμιν θά λάβωμεν, ἀλλά καί τήν χάριν τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τίς θλίψεις τῆς προσκαίρου αὐτῆς δοκιμασίας θά δοκιμάσωμεν καί πνευματικά θά ἀπο­λαύσωμεν. Διότι, κατά τόν μέγαν Ἀπόστολον Παῦ­λον «καυ­χώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσι, εἰδότες ὅτι ἡ θλί­ψις ὑπομονήν κατεργά­ζεται, ἡ δέ ὑπο­μονή δοκι­μήν, ἡ δέ δοκιμή ἐλπίδα, ἡ δέ ἐλπίς οὐ καταισχύνει, ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέ­χυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διά Πνεύματος Ἁγίου τοῦ δο­θέντος ἡμῖν» (Ρωμ. Ε΄ 3-5). Ἐξ ἄλλου, ὅπως παρατη­ροῦμεν, οἱ Διοι­κοῦντες κατά πρῶτον λόγον στεροῦν ἀπό τούς μή συμ­μορφουμέ­νους μέ τάς ἐντολάς των, τάς διασκε­δάσεις καί τά θεάματα. Αὐτά ὅμως δέν εἶναι δι’ ἡμᾶς τούς χριστιανούς. Εἶναι εὐκαι­ρία λοιπόν μέ τήν ἐντολήν τῶν κοσμι­κῶν κυβερνητῶν, νά τηρήσωμεν ἀρτιώ­τερον τόν νόμον τοῦ Θεοῦ. Προσέτι δέ προτρέπομεν πάντας τούς εὐσεβεῖς Ἀδελφούς καί τέκνα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας νά ἐντείνουν τάς κατ’ ἰδίαν δεήσεις καί τάς ἱκετευτικάς παρακλήσεις πρός τόν Φιλάνθρωπον Θεόν ἡμῶν ἵνα διά τῶν πρε­σβειῶν τῆς Ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθέ­νου Μαρίας καί πάντων τῶν Ἁγίων ἀπαλλάξη πάντας ἡμᾶς ἐκ τῆς ἀπειλῆς τῆς λοιμικῆς ἀσθενείας καί τῶν θλίψεων ἐκ τῆς διπλῆς αὐτῆς δοκιμασίας, ἀφ’ ἑτέρου δέ έντελλόμεθα τούς τιμιωτάτους ἐφημερίους καί ἱεροψάλτας τῶν κατά τόπους Ἐνοριῶν, νά ψάλλουν ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος εἰς κατάλληλον εὐκαιρίαν τόν Κανόνα εἰς τήν Ἁγίαν Τριάδα «εἰς ἀπειλήν λοιμικῆς ἀσθενείας» ἐκ τοῦ Μεγάλου Εὐχολογίου. Ἡμεῖς δέ ὡς Ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χρι­στοῦ ἀκολουθοῦντες τό παράδειγμα τοῦ Ἀρχιποίμενος Κυρίου καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀφ’ ἑνός μέν καθ’ ἑκάστην ἀτο­μικῶς καί κατ’ ἰδίαν ἀνα­πέμπομεν ἐκτενεῖς δεήσεις ὑπέρ ἐνισχύσεως καί προστασίας πάντων τῶν ἀδελφῶν καί πνευματικῶν τέ­κνων τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δέ ἀγρύπνως καί ἐξεταστι­κῶς θά παρακολου­θοῦ­μεν μετά προσοχῆς καί διακρίσεως τάς νεωτέρας ἐξελίξεις ἐπί τοῦ θέματος τῆς διπλῆς αὐτῆς δοκι­μασίας καί θά ἐνημερώνωμεν καταλ­λήλως τά μέλη καί πνευματικά τέκνα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας. Μετά πολλῆς πατρικῆς ἀγάπης καί ποιμαντικῆς μερίμνης, εὐχόμεθα καί προσευχόμεθα διαπύρως ὑπέρ πάντων ὑμῶν, ὅπως Κύριος ὁ Θεός καί Πατήρ πάντων ἡμῶν δώη πᾶσιν ὑμῖν σοφίαν καί δύναμιν διά τήν ἀντιμετώ­πισιν κατά τό θέλημα τοῦ Θεοῦ τῆς παρούσης διπλῆς θλιβερᾶς δοκιμασίας. Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ Ὁ Πρόεδρος †Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν ΠΑΧΩΜΙΟΣ Τά Μέλη †Ὁ Μεσογαίας Λαυρεωτικῆς καί Ἀχαρνῶν ΚΗΡΥΚΟΣ †Ὁ Πατρῶν ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ †Ὁ Ἄργους ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Ὁ Γραμματεύς τῆς Ἱερᾶς Συνόδου †Ἀρχιμανδρίτης Ἀντώνιος Γκιόκας.

Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2021

ΑΝΤΙΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ

Η Ορθόδοξη στάση των Αγίων Πατέρων μας απέναντι στους Αιρετικούς Ο Απόστολος Παύλος Καινή Διαθήκη, ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ Κεφ. 1, στίχοι: 8 "ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ' ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. 9 ὡς προειρήκαμεν, καὶ ἄρτι πάλιν λέγω· εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ' ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω. 10 ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν Θεόν; ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; εἰ γὰρ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην. 11 Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπ' ἐμοῦ ὅτι οὐκ ἔστι κατὰ ἄνθρωπον· 12 οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτό, οὔτε ἐδιδάχθην, ἀλλὰ δι' ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ". ΠΗΓΗ: "Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ" ΜΕΤΑ ΣΥΝΤΟΜΟΥ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΕΠΙΤΙΜΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ (ΕΚΔΟΣΙΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ "Ο ΣΩΤΗΡ" - ΙΣΑΥΡΩΝ 42 11472 ΑΘΗΝΑΙ). ΕΡΜΗΝΕΙΑ του στίχου 8 "Αλλά να ηξεύρετε τα Εξής: Εάν ακόμη και ημείς οι απόστολοι ή και άγγελος από τον ουρανόν κηρύττη εις σας άλλο ευαγγέλιον, διαφορετικόν από εκείνο, που σας εκηρύξαμε, ας είναι ανάθεμα και χωρισμένος δια παντός από τον Χριστόν". Η ΑΘΑΝΑΤΗ ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΣΩΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΜΙΑΣ ΑΓΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΟΤΑΝ ΒΙΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ. Άγιος Ιωσήφ ο Βρυέννιος «οὐκ ἀρνησόμεθά σε, φίλη ὀρθοδοξία · οὐ ψευσόμεθά σε, πατροπαράδοτον σέβας · οὐκ ἀφιστάμεθά σου, μῆτερ εὐσέβεια · ἐν σοί ἐγεννήθημεν, καί σοί ζῶμεν, καί ἐν σοί κοιμηθησόμεθα · εἰ δέ καλέσει καιρός, καί μυριάκις ὑπέρ σοῦ τεθνηξόμεθα · τῶν τοῦ Χριστοῦ ἀποστόλων ἐσμέν μαθηταί, τῶν λεγόντων “ὁ τοῖς ἀκοινωνήτοις κοινωνῶν, καί αὐτός ἀκοινώνητος · καί εἴ τις ἀκοινωνήτῳ, κἄν ἐν οἴκῳ συνεύξηται, καί οὗτος ἀφοριζέσθω”» (Ἰωσὴφ Μοναχοῦ τοῦ Βρυεννίου, «Μελέτη περί τῆς τῶν Κυπρίων πρός τήν ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν μελετηθείσης ἑνώσεως», Τά εὑρεθέντα, τόμ. Β΄, ἐκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, σελ. 28). ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5, ΣΤΙΧΟΣ: 29 "Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις". ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 24, ΣΤΙΧΟΣ: 21 «εσταί γὰρ τότε θλῖψις μεγάλη, οἵα οὐ γέγονεν ἀπ' ἀρχῆς κόσμου ἕως τοῦ νῦν οὐδ' οὐ μὴ γένηται. 22 καὶ εἰ μὴ ἐκολοβώθησαν αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ· διὰ δὲ τοὺς ἐκλεκτοὺς κολοβωθήσονται αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι. 23 τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ, ἰδοὺ ὧδε ὁ Χριστός ἤ ὧδε, μὴ πιστεύσητε· 24 ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται καὶ δώσουσι σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς. 25 ἰδοὺ προείρηκα ὑμῖν. 26 ἐὰν οὖν εἴπωσιν ὑμῖν, ἰδοὺ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐστί, μὴ ἐξέλθητε, ἰδοὺ ἐν τοῖς ταμείοις, μὴ πιστεύσητε· 27 ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ φαίνεται ἕως δυσμῶν, οὕτως ἔσται καὶ ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου»· Η ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΝΑΛΑΜΠΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ: "(...) Ποιός άραγε θα είναι ο μακάριος που θα μαρτυρήσει τότε για τον Χριστό με πίστη; Εγώ λέω ότι οι μάρτυρες της περιόδου εκείνης θα είναι πιο πάνω από όλους τους μάρτυρες. Διότι οι προηγούμενοι πάλεψαν με ανθρώπους μόνο, ενώ την εποχή του Αντιχρίστου θα πολεμήσουν με τον ίδιο τον Σατανά αυτοπροσώπως. (...) Ασφάλιζε λοιπόν τον εαυτό σου, άνθρωπε· έχεις ήδη τα σημεία του Αντιχρίστου, και να μη τα θυμάσαι μόνο για τον εαυτό σου, αλλά να τα λες και σ’ όλους τους άλλους με πολλή προθυμία (...) [ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΙΕ’ ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ΦΩΤΙΖΟΜΕΝΩΝ, Ε.Π.Ε. ΤΟΜΟΣ 2 σελ. 125-144]". "Τον Πάπα να καταράσθε, διότι αυτός θα είναι η αιτία (του κακού)" ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ, ἀπὸ τὸ βιβλίο «ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ» τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστίνου Καντιώτου. «...διεφθαρμένος γάρ βίος πονηρά τίκτει δόγματα · καί δόγματα φαῦλα, φαῦλον βίον ἀπογεννᾷ» του ΑΓΙΟΥ ΙΩΣΗΦ ΤΟΥ ΒΡΥΕΝΝΙΟΥ (Ἰωσὴφ Μοναχοῦ τοῦ Βρυεννίου, «Μελέτη περί τῆς τῶν Κυπρίων πρός τήν ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν μελετηθείσης ἑνώσεως», Τά εὑρεθέντα, τόμ. Β΄, ἐκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, σελ. 12). "Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Ουδέν ωφελεί βίος ορθός δογμάτων διεστραμμένων» (ΕΠΕ 23, 492 - 494)". ΑΡΚΕΙ Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΜΑΣ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΜΑΣ ΟΧΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΚΟΣΜΙΚΟ ΦΡΟΝΗΜΑ ΑΛΛΑ ΑΓΙΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΗΘΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΩΣΤΕ ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΘΑΝΑΤΗ ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ (ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ, Α΄ ΠΕΤΡΟΥ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1, ΣΤΙΧΟΣ 16: «ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι»). "Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: ΤΟ «ΜΗ ΚΡΙΝΕΤΕ, ΙΝΑ ΜΗ ΚΡΙΘΕΙΤΕ, ΠΕΡΙ ΒΙΟΥ ΕΣΤΙΝ, ΟΥ ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ» (P.G. 63, 231-232)". Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής «Ο Θεός εκλεξάμενος, εξήγειρεν Αποστόλους, και Προφήτας, και Διδασκάλους, προς τον καταρτισμόν των αγίων. Ο δε διάβολος, ψευδαποστόλους και ψευδοπροφήτας, και ψευδοδιδασκάλους κατά της ευσεβείας εκλεξάμενος εξήγειρεν, ώστε τον παλαιόν πολεμηθήναι νόμον και τον ευαγγελικόν. Ψευδαποστόλους δε, και ψευδοπροφήτας και ψευδοδιδασκάλους μόνους νοώ τους αιρετικούς. ων οι λόγοι και οι λογισμοί διεστραμμένοι εισίν. Ώσπερ ουν ο τους αληθείς Αποστόλους και Προφήτας, και Διδασκάλους δεχόμενος, Θεόν δέχεται. ούτως και ο τους ψευδαποστόλους, και ψευδοπροφήτας, και ψευδοδιδασκάλους δεχόμενος, τον διάβολον δέχεται» (βλ. Μαξίμου Ομολογητού, Περί των πραχθέντων εν τη πρώτη αυτού εξορία, ήτοι εν Βιζύη, παρ.Ι΄, P.G. 90, 144D – 145A.) Ο Μέγας Αθανάσιος «ων το φρόνημα αποστρεφόμεθα, τούτους από της κοινωνίας προσήκει φεύγειν» ( βλ. Μ. Αθανασίου, Τοις τον μονήρη βίον ασκούσι P.G. 26, 1188ΒC) Ο άγιος Υπάτιος Ο άγιος Υπάτιος (+17.6.446) Ηγούμενος της Μονής των Ρουφιανών στην Χαλκηδόνα, διέγραψε αμέσως το όνομα του Νεστορίου από τα δίπτυχα της Εκκλησίας, για να μη μνημονεύεται. ΄Όταν ο επίσκοπος Ευλάλιος τον παρετήρησε για την πράξιν του αυτήν, ο ζηλωτής Όσιος απάντησε, ότι δεν θεωρεί πλέον τον Νεστόριο ως επίσκοπο: Εγώ από τότε που έμαθα, ότι μιλά άσχημα για τον Κύριό μου, παύω την επικοινωνία μαζί του και ούτε αναφέρω το όνομά του, δεν είναι πια επίσκοπος. Και όταν πάλιν ο επίσκοπος Ευλάλιος τον απείλησε, ο άγιος Υπάτιος του αποκρίθηκε με σταθερότητα και διάθεση μαρτυρίου: ΄Ο,τι θέλεις κάνε, διότι εγώ αποφάσισα τα πάντα να πάθω. Και μ’ αυτή την απόφαση το έκαμα αυτό» ( βλ. Καλλινίκου, Βίος Αγίου Υπατίου, σ. 93-94. Σειρά Άνθη της ερήμου τ. 6. μτφρ. Άννας Αρβανίτη, Αθήναι 1973. βλ. επίσης Αντωνίου Παπαδοπούλου, Ο μοναχισμός έναντι της αιρέσεως εις την αρχαίαν Εκκλησίαν, σελ. 92-93, Θεσ/κη 1980, Θεοδωρήτου μοναχού, Αγιορείτου, Μοναχισμός και αίρεσις, σ. 39-42 Αθήναι 1977) Η Παράδοση της Εκκλησίας Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος Το 379 ο άγιος Γρηγόριος με απόφαση της συνόδου της Αντιόχειας πήγε στη Κωνσταντινούπολη να στηρίξει τους Ορθοδόξους που κινδύνευσαν από την αίρεση του αρειανισμού. Πατριάρχης τότε ήταν ο Δημόφιλος, ο οποίος ήταν οπαδός του αρειανισμού. Δεν είχε όμως ο ίδιος καταδικασθεί μέχρι τότε από καμιά σύνοδο, όπως τώρα ο Αθηναγόρας, ο Δημήτριος κ’ ο Βαρθολομαίος. Ο άγιος Γρηγόριος στη Κωνσταντινούπολη δεν είχε καμιά σχέση και «κοινωνία» με τον Πατριάρχη Δημόφιλο. Δεν «μνημόνευε» το όνομά του όταν λειτουργούσε στο ταπεινό και περιφρονημένο εκκλησάκι της αγίας Αναστασίας, γιατί όλους τους άλλους ναούς της Πόλης τους κατείχαν οι αρειανοί. Τότε μάλιστα είπε ο άγιος Γρηγόριος την ιστορική φράση: « Αυτοί έχουν τους οίκους, εμείς τον ΄Ενοικον»! Μετά από δύο χρόνια, το (381) συνήλθε η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία όχι μόνο δεν τιμώρησε ως σχισματικό τον άγιο Γρηγόριο, αλλά τον εξέλεξε και Πρόεδρο της. Ο άγιος Κύριλλος Το 428 Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ήταν ο Νεστόριος, ο οποίος δεν έπαυσε την «κοινωνία» με τον Ευτυχή, όταν κήρυξε από τον άμβωνα της αγίας Σοφίας ότι η Παναγία πρέπει να ονομάζεται «Χριστοτόκος» και όχι Θεοτόκος»! Την αντικανονική αυτή στάση του Νεστορίου οι πιστοί θεώρησαν ως συμφωνία του με τις κακοδοξίες του Ευτυχή, όπως και πράγματι ήταν. Οι πιστοί αμέσως έφυγαν απ’ το ναό και δεν εκκλησιάζονταν σε καμιά εκκλησία, επειδή μνημονεύονταν ο Νεστόριος. Ακόμα δεν είχε συνέλθει καμιά Σύνοδος να καταδικάσει τον Ευτυχή και το Νεστόριο, με τους οπαδούς τους, που κοινωνούσαν μαζί τους. Ο άγιος Κύριλλος, Πατριάρχης Αλεξανδρείας, με επιστολές του, προς τον κλήρο και το λαό της Πόλης, τους παρότρυνε προς τούτο. Ύστερα από τρία χρόνια, το έτος 431 μ.Χ. συνήλθε η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία δικαίωσε τον άγιο Κύριλλο, όσους είχαν πάψει το «μνημόσυνο» του Νεστόριου και καταδίκασε το Νεστόριο! Ο άγιος Μάξιμος Τον έβδομο αιώνα ταλάνιζε την Εκκλησία η αίρεση του Μονοθελητισμού. ΄Όλοι, οι τότε Πατριάρχες είχαν υποκύψει στην αίρεση αυτή. Ο μόνος, που έμεινε ακλόνητος στην Ορθοδοξία ήταν ο μοναχός άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, με τους δύο μοναχούς μαθητές του. Οι τρεις αυτοί μοναχοί έπαψαν την «κοινωνία» με όλους τους Πατριάρχες. Διώχτηκαν φοβερά. ΄Έκοψαν το χέρι του αγίου Μαξίμου, για να μη γράφει, και τη γλώσσα, για να μη ομιλεί. Τον αναθεμάτισαν και τον εξόρισαν στον Καύκασο, σε ηλικία 80 ετών. ΄Όλα αυτά συνέβησαν είκοσι χρόνια προτού συνέλθει το 680 μ.Χ. η Στ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία καταδίκασε την αίρεση, αναθεμάτισε όλους τους τότε Πατριάρχες Ανατολής και Δύσεως, και δικαίωσε τον άγιο Μάξιμο με τους δύο μαθητές του μοναχούς! Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός Την εποχή της εικονομαχίας (754 – 842 ) άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός πολεμά την αίρεση αυτή. Δεν έχει καμία «κοινωνία» με εικονομάχους επισκόπους. Συνέρχεται το 754 Οικουμενική Σύνοδος στην Ιέρεια η οποία τον αναθεμάτισε. Μετά τριάντα τρία χρόνια, συνήλθε ή Ορθόδοξη Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία αποκήρυξε την Σύνοδο της Ιέρειας, ως αιρετική, καταδίκασε τους εικονομάχους και δικαίωσε τον μοναχό Ιωάννη Δαμασκηνό! Ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης Την ίδια εποχή της Εικονομαχίας ο μοναχός άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης διέκοψε το «μνημόσυνο» του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Κακοποιήθηκε, καθαιρέθηκε και αναθεματίστηκε. Και όλα αυτά μετά από δύο εικονομαχικές Συνόδους των ετών 754 και 815 μ.Χ. Η αναστήλωση των αγίων εικόνων τον δικαίωσε και μέχρι σήμερα μακαρίζεται στους ναούς της Ορθοδοξίας. Ο άγιος Γερμανός Την εποχή της Φραγκοκρατίας στην Κύπρο, οι Λατίνοι επίσκοποι είχαν διώξει τους Ορθόδοξους επισκόπους και επέβαλαν με τη βία το «μνημόσυνό» τους στις Ορθόδοξες Εκκλησίες και τα μοναστήρια.. Οι Ορθόδοξοι δεν εκκλησιάζονταν στους ναούς τους, επειδή μνημονεύονταν οι Λατίνοι επίσκοποι. Τότε μάλιστα μαρτύρησαν με φρικτά βασανιστήρια από τους Λατίνους οι δεκατρείς οσιομάρτυρες μοναχοί της Καντάρας. Ο άγιος Γερμανός, που τότε ήταν ΠατριάρχηςΚωνσταντινουπόλεως, σε γράμμα του στους Ορθοδόξους της Κύπρου, απαγορεύει κάθε «οικονομία» στο θέμα του «μνημοσύνου», έναντι οιουδήποτε τιμήματος. «Όσοι της καθολικής (= της Ορθόδοξης) εκκλησίας εστέ τέκνα γνήσια, φεύγειν όλω ποδί τη Λατινική υποταγή, και μηδέ ευλογίαν εκ των χειρών αυτών λαμβάνειν την τυχούσαν. Κρείσσον γαρ εστί εν τοις οίκοις υμών προσεύξασθαι κατά μόνας, ή επ’ εκκλησίαις συνάγεσθε μετά Λατινοφρόνων» (βλ. Κ. Σάθα, Μεσαιωνική βιβλιοθήκη, Αθήνα 1972, σ. 18 Οι αγιορείτες οσιομάρτυρες επί Βέκκου Μετά τη ψευδοσύνοδο της Λυώνος (1274), την οποία υπέγραψε ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος και δέχθηκε ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννης Βέκκος, οι αγιορείτες έπαυσαν το «μνημόσυνό» του. Το 1280 πήγαν στο άγιο Όρος ο αυτοκράτορας με τον Πατριάρχη Ιωάννη Βέκκο, αποφασισμένοι να επιβάλλουν το «μνημόσυνο» του Λατινόφρονα Πατριάρχη. Οι μοναχοί αντέδρασαν. Πολλοί μαρτύρησαν. Άλλοι καρατομήθηκαν. Άλλοι απαγχονίστηκαν. Άλλοι πυρπολήθηκαν, Άλλοι καταποντίστηκαν στη θάλασσα. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς Το 14ο αιώνα ο τότε μοναχός ( και μετέπειτα μητροπολίτης Θεσσαλονίκης) άγιος Γρηγόριος Παλαμάς έπαυσε το μνημόσυνο του Λατινόφρονα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη Καλέκα, επειδή συμφωνούσε με τις κακοδοξίες του Βαρλαάμ του Καλαβρού. Ο άγιος Γρηγόριος αναθεματίστηκε από σύνοδο και φυλακίστηκε τέσσερα χρόνια. Η Θ΄ Οικουμενική Σύνοδος των ετών 1341-1351, τον δικαίωσε. Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός Την ψευδοσύνοδο της Φλωρεντίας (1439) δεν υπόγραψε ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, ο οποίος δεν δέχτηκε να μνημονεύει το νέο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Μητροφάνη, που ήταν Λατινόφρονας. Δεν δέχτηκε «κοινωνία» ούτε με κανένα άλλο επίσκοπο, που είχε «κοινωνία» με το Μητροφάνη. Η σύνοδος της Φλωρεντίας συγκλήθηκε ως Οικουμενική» Σύνοδος και οι αποφάσεις της ήταν νόμος του κράτους. Τις αποφάσεις της ακύρωσε και καταδίκασε η Πανορθόδοξη Σύνοδος Κωνσταντινουπόλεως του έτους 1484 μ.Χ. Η τελευταία του υποθήκη, προτού πεθάνει ήταν: «Εκφεύγειν άπασι τρόποις την κοινωνίαν αυτού (του πατριάρχου) και μήτε συλλειτουργείν αυτού, μήτε αρχιερέα τούτον, αλλά λύκον και μισθωτόν ηγείσθε» ( βl. 160, 1097). Ο Γεννάδίος Σχολάριος Ο Γεννάδιος Σχολάριος υπήρξε μαθητής του αγίου Μάρκου Ευγενικού και πρώτος Πατριάρχης μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. Σχετικά με το «μνημόσυνο» του επισκόπου από τους πιστούς γράφει ο Γεννάδιος: «Η πνευματική κοινωνία των ομοδόξων, και η τελεία υποταγή προς τους γνησίους ποιμένας εκφράζεται με το μνημόσυνο. Οι Σύνοδοι και οι άλλοι Πατέρες ορίζουν, ότι αυτών που αποστρεφόμεθα το φρόνημα, (αυτών) πρέπει να αποφεύγουμε και την κοινωνία» ( βλ. Γενναδίου Σχολαρίου, Γράμμα προς τους εκκλησιαστικούς... περιοδικό Ο όσιος Γρηγόριος Αγίου Όρους, αριθμ.21, σελ.23 ). Ο Σέρβος κανονολόγος Νικόδημος Μίλας Τέλος παραθέτουμε και μιά γνώμη του Κανονολόγου Νικοδήμου Μίλα, που έζησε τον προηγούμενο αιώνα στη Σερβία. Λέγει: «Εάν Επίσκοπός τις ή Μητροπολίτης ή Πατριάρχης άρξηται να διακηρύττη δημοσία επ’ εκκλησίας αιρετικήν τινά διδαχήν, αντικειμένην προς την Ορθοδοξίαν, τότε οι προαναφερθέντες κέκτηνται δικαίωμα άμα και χρέος ν’ αποσχοινισθώσι πάραυτα του επισκόπου, Μητροπολίτου και Πατριάρχου εκείνου, διό ου μόνον εις ουδεμίαν θέλουσιν υποβληθή κανονικήν ποινήν, αλλά θέλουσι και επαινεθή εισέτι, καθ΄ όσον δια τούτου δεν κατέκριναν και δεν επανεστάτησαν εναντίον των νομίμων επισκόπων, αλλ’ εναντίον ψευδεπισκόπων και ψευδοδιδασκάλων, ούτε και εγκατέστησαν τοιουτοτρόπως σχίσμα εν τη Εκκλησία, αλλ’ αντιθέτως απήλλαξαν την Εκκλησίαν, εν όσω ηδυνήθησαν, του σχίσματος της διαιρέσεως» ( βλ. Επισκόπου Νικοδήμου Μίλας, Οι Κανόνες της Ορθοδόξου Εκκλησίας μεθ’ ερμηνείας, Ι Ι, Novi Sad, σ. 290 – 291, μτφρ. εκ της Σερβικής υπό Ιερομ. – νυν επισκόπου- Ειρηναίου Μπούλοβιτς).

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΑΙΡΕΣΙ

Οι «τρεις μέγιστοι φωστήρες της τρισηλίου θεότητος» Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι η «κορυφή των διδασκάλων» της Πίστεως, όπως τονίζει κάποιος ύμνος της γιορτής τους και οι κορυφαίοι διδάσκαλοι των χριστιανικών αληθειών. Με τους προφορικούς και γραπτούς τους λόγους, οι «ακραιφνέστατοι» αυτοί «θεολόγοι» κήρυξαν την αλήθεια του Ευαγγελίου και με τη «χριστομίμητη» ζωή τους άνοιξαν δρόμους για τους πιστούς κληρικούς και λαϊκούς όλων των εποχών. Αρίστευσαν σε όλους τους τομείς της εκκλησιαστικής και κοινωνικής ζωής. Διαμόρφωσαν τη λατρευτική και μοναστική ζωή της Εκκλησίας και πρωτοστάτησαν στην άσκηση της αγάπης και της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Εκτός απ’ όλα αυτά, όμως, πρωταρχικό μέλημά τους είχαν οι θεοφώτιστοι εκείνοι ιεράρχες να διατηρηθεί ανόθευτη και ακέραια η διδασκαλία της Εκκλησίας. Είχαν παρουσιαστεί και συντάραζαν την Εκκλησία οι αιρέσεις, τα έργα του Σατανά, προκαλώντας φθορά στους πιστούς. Γι’ αυτό και με ιερό ενθουσιασμό στράφηκαν κατά των αιρέσεων, οι οποίες διαστρέβλωναν την ορθή Πίστη. Μολονότι είχαν ευρύτητα αντιλήψεως, ωστόσο δεν δέχονταν κανέναν συμβιβασμό με τους αιρετικούς. Όταν η Πίστη στον Θεό είναι «το κινδυνευόμενον», είπε ο Μέγας Βασίλειος στον απεσταλμένο του αιρετικού αυτοκράτορα Ουάλεντα, δεν υπολογίζουμε τίποτα, δεν υποχωρούμε και δεν συμβιβαζόμαστε με τίποτα. Χρέος μας ιερό, έλεγε ο ιερός Χρυσόστομος, είναι «καθαρώς έπεσθαι τοις του Χριστού δόγμασι» (ΕΠΕ 20,234). Καθήκον μας δηλαδή είναι να πορευόμαστε καθαρά σύμφωνα με τις διδασκαλίες του Χριστού. Τα λόγια του Χριστού δεν είναι ανθρώπινα λόγια και συνεπώς δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να τα τροποποιούμε. Και εφόσον ο λόγος του Θεού δεν επιτρέπει φιλικές σχέσεις με τους αιρετικούς και τονίζει, τον αιρετικό «μη λαμβάνετε εις οικίαν, και χαίρειν αυτώ μη λέγετε» (Β’Ιω. 10) και να αφήνουμε τους αμετανόητους αιρετικούς «μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν» (Τίτ. Γ’10) να συνεχίζουν τη λανθασμένη πορεία τους, οι Αγιοι Τρεις Ιεράρχες ήταν ασυμβίβαστοι με τους αιρετικούς. Τους «ανιάτως έχοντας» αιρετικούς, όσους δηλαδή έμεναν πεισματικά αθεράπευτοι με την ασθένεια της αιρέσεως, έλεγε ο Αγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, να τους «αποστρεφώμεθα, μη της νόσου μεταλάβωμεν πριν μεταδούναι της ημών υγιείας». Για να μη μας μεταδώσουν την ασθένειά τους, πριν τους μεταδώσουμε εμείς την υγεία μας (ΕΠΕ 1, 268). Γι’ αυτό όταν έγινε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και είδε ότι όλοι οι Ναοί βρίσκονταν στην κατοχή των αιρετικών, δεν τους πλησίασε για να πετύχει κάποιον συμβιβασμό και να πάρει κάποιο Ναό. Αντίθετα υπογράμμισε λέγοντας: «έχουσιν αυτοί τους οίκους ημείς τον Ένοικον», αυτοί έχουν τα κτίρια, εμείς έχουμε μαζί μας τον Χριστό και άρχισε τον αγώνα του από ένα σπίτι, που το μετέτρεψε σε Ορθόδοξο Ναό. Οι κυριευμένοι από τις κακοδοξίες της αιρέσεως μένουν αμετακίνητοι στις απόψεις τους. Ο Μέγας Βασίλειος έλεγε χαρακτηριστικά, όπως δεν μεταβάλλονται «τα ποικίλματα», τα διάφορα χρώματα, στο δέρμα της λεοπάρδαλης, έτσι και αυτός που ανατράφηκε «εν διαστρόφοις δόγμασι», μέσα σε διεστραμμένες κακοδιδασκαλίες, δεν μπορεί να «αποτρίψη», να ξεπλύνει «το κακόν της αιρέσεως» (ΕΠΕ 2,132). Γι’ αυτό και δεν ήθελε καμία σχέση με τους αιρετικούς και απαγόρευε στους πιστούς να σχετίζονται μαζί τους πέφτοντας θύματα της δόλιας συμπεριφοράς τους (PG 31,760). Οι αιρετικοί, σημείωνε και ο ιερός Χρυσόστομος, είναι «χαλεπώτεροι», χειρότεροι, από τα δηλητήρια. Γιατί τα δηλητήρια βλάπτουν μόνο το σώμα, ενώ οι αιρέσεις «τη σωτηρία της ψυχής λυμαίνονται», βλάπτουν τη σωτηρία της ψυχής. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να αποφεύγουμε τις συναναστροφές μαζί τους (ΕΠΕ 30,340). Οι αιρετικοί, συμπλήρωνε, «υποκρίνονται πάντα, ίνα απατήσωσι». Είναι «εργάται δόλιοι» (ΕΠΕ 19,614). Χρειάζεται μεγάλη προσοχή και προφύλαξη απ’ αυτούς. Με αυτήν την ασυμβίβαστη και ανυποχώρητη στάση προς τους αιρετικούς, την οποία μερικοί μοντέρνοι θεολόγοι και όχι μόνο θεωρούν ότι είναι φανατισμός, κράτησαν και μας παρέδωσαν ανόθευτη την Πίστη! Το άγιο παράδειγμά τους τροφοδότησε μέσα στους αιώνες όλους τους αγίους και υπερασπιστές της Ορθοδοξίας μας. Τροφοδότησε τον Αγιο Θεόδωρο Στουδίτη, τον Μέγα Φώτιο, τον Αγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, τον Αγιο Μάρκο τον Ευγενικό, τον Αγιο Κοσμά τον Αιτωλό, τον Αγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, τον Αγιο Νεκτάριο, οι οποίοι, όπως και εκείνοι ήταν ασυμβίβαστοι προς τους αιρετικούς, είτε αυτοί ήταν Αρειανοί, είτε Μονοφυσίτες, είτε Παπικοί, είτε Προτεστάντες. Υποδειγματική είναι η απάντηση του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού στον αυτοκράτορα Ιωάννη Παλαιολόγο, όταν εκείνος τον πίεσε να δεχθεί την Ένωση των Εκκλησιών στη σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας το 1438-1439, διότι αυτός ήταν το κύριο εμπόδιο για την άνευ όρων ψευδοένωση. Ο Αγιος Μάρκος είπε τότε τον παροιμιώδη λόγο: «ου ποιήσω τούτο ποτέ, καν ει τι και γένηται (ό,τι και να γίνει)… τας των Δυτικών διδασκάλων φωνάς ούτε αναγνωρίζω ούτε παραδέχομαι, τεκμαιρόμενος ότι διεφθαρμέναι εισίν. Ου συγχωρεί (δεν επιτρέπεται) συγκατάβασις εις τα της Ορθοδόξου πίστεως». Ας ζητούμε, λοιπόν, τις πρεσβείες των Αγίων Τριών Ιεραρχών και όλων των αγίων συνεχιστών τους, ώστε με τη βοήθεια του Αγίου Τριαδικού Θεού να μιμούμαστε όλοι μας το θεοφιλές και σθεναρό παράδειγμά τους, ώστε να κρατήσουμε ό,τι μας παρέδωσαν και έχουμε, δηλαδή την αγία Ορθοδοξία μας. Από τη Χρυσούλα Χρ. Μότσιου-Τσανά, Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

«Επιστολή του Ιωάννου Μακρυγιάννη προς τους Νέους» «… Η Επανάσταση δεν έγινε μονάχα το ’21…» Αρχική σελίδα Θεματικές κατηγορίες Ιστορικά θέματα Τουρκοκρατία και Επανάσταση του 1821 «Επιστολή του Ιωάννου Μακρυγιάννη προς τους Νέους» «… Η Επανάσταση δεν έγινε μονάχα το ’21…» «Επιστολή του Ιωάννου Μακρυγιάννη προς τους Νέους» «… Η Επανάσταση δεν έγινε μονάχα το ’21…» Αγαπητά μου Παιδιά, Μαζί με πολλούς άλλους άξιους και γενναίγους Έλληνες πολεμήσαμε και λευτερώσαμε τούτο τον τόπο που πατάτε εσείς, και να στοχάζεστε πως τον λευτερώσαμε για σας που γεννηθήκατε σε πατρίδα ελεύθερη, γιατί εμείς λίγο την απολάψαμε, ότι, μόλις εδιώξαμε τους Τούρκους, αρχίσαμε να τρώμε ο ένας τον άλλον κι έτσι μας βρήκαν διαιρεμένους οι Μπαυαροί και μας τζαλαπάτησαν. Μα ο Θεός, το έλεός του μεγάλο, δεν συνερίστη τα κρίματά μας και στέριωσε το έθνος, όπου καταφανίστηκε τόσους χρόνους στη σκλαβιά και ήρθε ο καιρός πάλι να δικαιωθεί. Ότι το δίκιο μας μάς το ‘δινε ο Θεός και το χαλούσαμε εμείς. Κι απ’ το λίγο που δεν προκάναμε να χαλάσουμε εστερεώθη το έθνος αυτό, που εγέννησε κι εσάς. Εσείς τώρα μάθατε και γράμματα, ότι σκολάσατε από τις αγγαρείες και τους κιντύνους και κατατρεγμούς οπού ‘χαμεν εμείς – εγώ εμεγάλωσα αγράμματος, με άσπρα τα μαλλιά, όψιμος έπιασα κοντύλι στο χέρι μου. Και τα γράμματα που μάθατε σας δίδαξαν πως είστε Έλληνες και Χριστιανοί της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας. Αν ήθελ’ εμείς, για να γλυτώσουμε από την τυραγνία και τα βάσανα, να γίνουμε Τούρκοι, όπως έγιναν καμπόσοι τότε, θα σας είχαν γεννημένους χανούμισσες κι όχι Ρωμαίϊσσες Χριστιανές και με τούτο θα ήστενε κι εσείς Τούρκοι. Και θα παίρνατε πάνω σας και τα κρίματα του μολεμένου αυτού Έθνους, που εσώριασε τόσα αδικοχαμένων και ατιμασμένων κουφάρια απάνω στη γη. Κι αν θέλαμε μεις να σεργιανάμε με τες καρρότσες της βασιλείας, φορτωμένοι τα παράσημα, και να μας φυλεύουν οι Μπαυαροί τιμές και περιουσίες, ήθελ’ αφήσομε τον Κωλέττη με τους μισσιονάριους και τους ξένους πρέσβεις να μας αλλάξουνε την πίστη και τότε κι εσείς θα ‘χατε γεννηθεί από μάννες Φράγκισες και θα κάνατε ανάποδα το σταυρό σας. Και θα στοχαζόσασταν ότι εχρειάστη να χυθεί ποτάμι το αίμα τόσων παλληκαριών και ηρώων της πατρίδος, για να χάσετε ελεύτεροι την πίστη που είχατε σκλαβωμένοι. Τώρα όμως ζείτε πάνω σε τούτο το ματωμένο και καπνισμένο χώμα και λογαριάζεστε Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί και όσοι έχετε μέσα σας καρδιά και νου, το ‘χετε για την πιο τρανή χαρά σας, κορώνα στο κεφάλι. Να μη θαρρείτε όμως πως έτσι κοιμηθήκαμε από βραδίς Τούρκοι και ξυπνήσαμε Έλληνες. Εχρειάστηκε να θυσιάσουμε αρετή καντάρια και κόπους και αίματα γι’ αυτή την ελευθερία που έχετε εσείς. Ότι η επανάσταση δεν έγινε το ’21 μονάχα κάθε ώρα και στιγμή από τότε που πήρε ο Αγαρηνός την Πόλη, με κάθε σφαγή και αρπαγή και ατιμία που σήκωνε ο σβέρκος του σκλάβου, για να προσκυνήσει και δεν προσκύναγε, γίνονταν μια επανάσταση. Κι όλες αυτές οι επαναστάσεις γνωστών και αγνώστων ηρώων της πίστης και της πατρίδος έτρεξαν σαν τα ρυάκια στο μεγάλο ράμμα και έτσι έγινε το ’21 που ήθελε ο Θεός και μας έκανε λεύτερους. Γι’ αυτό, παιδιά μου, τέτοιες μέρες, που γιορτάζετε το σηκωμό του γένους, να μνημονεύετε αυτούς τους ήρωες που θυσίασαν και τη ζωή τους και το βιος τους για πίστη και πατρίδα κι άφησαν τις φαμίλιες τους γυμνές να διακονεύουν. Και τούτη την πίστη να τη λογαριάζετε ως ένα τζιβαΐρι που το κρατά ο άνθρωπος και περπατεί και φόβος είναι να μην του πέσει. Και η πατρίδα δεν είναι ενός ούτε ολίγων αλλά την έχουμε όλοι μαζί, ότι όλοι μαζί την ελευτερώσαμε. Ώστε αν αμελήσετε την πίστιν όπου σας παραδώσαμεν Ορθόδοξην Ανατολικήν και σας την κλέψουν, αν πέσετε στες παραλυσίες και αφήσετε τα κάστρα αφύλακτα και σας τα πάρουν, ούτε να ζήσετε μπορείτε ούτε να πεθάνετε παρηγοριέστε, ότι θα βρείτε εκεί που θα πάτε τους γενναίγους πατέρες σας, το Διάκο, τον Υψηλάντη, τον Κολοκοτρώνη, το Δυσσέα, και θα σας ζητήσουν τα αίματα πίσω που χύθησαν για την ελευθερία της πατρίδος. Και καθώς τα αίματα δεν γυρίζουν πλέον, θε να είστε καταδικασμένοι. Όθεν, αγαπητά μου Ελληνόπουλα, κάνετε τα καλά σας και μη σκολάτε τις μετάνοιες σας για τούτη την άγια πατρίδα, τηράτε να ‘χετε το νου καθαρό και Ορθόδοξο και το σώμα τυραννισμένο, για να αντέχει τους κόπους και να πηγαίνετε τούτες τις μέρες στους τάφους μας και να στοχάζεστε τα χρέη σας. Ότι εμείς από μέσ’ απ’ αυτούς τους τάφους μας μια μέρα θ’ αναστηθούμε και θα σας κρίνουμε. Γιάννης Μακρυγιάννης πηγή: Ορθόδοξα Μηνύματα Όσοι έχουν διαβάσει το συγκεκριμένο άρθρο συνήθως διαβάζουν επίσης τα παρακάτω: Μακρυγιάννης: Μην αφήσετε, Άγιοί μου... "Μην αφήσετε, Άγιοί μου αυτά τα γκιντί πουλημένα κριγιάτα της τυραγνίας να μασκαρέψουν και να αφανίσουν τους Έλληνες."... (23/3/2011)

ΜΙΑ ΕΝ ΕΤΕΙ 2008 ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΤΩΝ ΓΟΧ ΚΗΡΥΚΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΩΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΝ ΦΛΩΡΙΝΗΣ (ΤΟΥ Ν.Η.) κ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΝ ΚΑΝΤΙΩΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ ΕΙΣ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΜΟΥ ΔΙΑΔΟΧΗΣ

Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026 ΕΠΙΣΤΟΛΗ (ΕΝ ΕΤΕΙ 2008) ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΤΩΝ ΓΟΧ ΚΗΡΥΚΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΩΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΝ ΦΛΩΡΙΝΗΣ (ΤΟΥ Ν.Η.) κ. ΑΥΓΟΥΣ...